Burgers

De ervaring van het Interreg GROOF-project op het gebied van coaching van professionele stadslandbouwprojecten leert dat, hoewel het aantal projecten de afgelopen jaren is toegenomen, het voor sommige projecten nog steeds moeilijk is om een levensvatbaar economisch model te vinden, omdat de educatieve activiteiten en de verkoop van de eigen productie soms weinig rendabel blijken te zijn. Een van de bestaande oplossingen om de economische levensvatbaarheid van dergelijke projecten te verbeteren, is diversificatie van de inkomstenbronnen door gebruik te maken van peri-urbane of landelijke landbouw.

Ontdek hieronder vier stadslandbouwprojecten met daktuinen die erin geslaagd zijn om te innoveren en meer partnerschappen aan te gaan met peri-urbane of landelijke boeren om hun economisch model te versterken. Een collaboratieve motivatie die gunstig is voor de stadslandbouw en, in bredere zin, nuttig is om de uitdagingen op het gebied van veerkracht van de steden van de toekomst aan te gaan.

1. PAKT (Antwerpen ) : 

Het PAKT-project in Antwerpen ging in 2017 van start op een dak van 2.000 m². De wens om burgers bewust te maken van duurzame voeding en de wens om een voedselgordel rond de stad Antwerpen te creëren, stonden en staan nog steeds centraal in het project. Om dit te bereiken, heeft PAKT besloten om zich te richten op twee activiteiten: 1) het verhuren van 1.500 m² aan teeltruimte op daken aan burgers, in de vorm van jaarabonnementen (80 abonnees). 2) de samenwerking met professionele tuinders uit de periferie van de stad, die lid zijn van de PAKT-coöperatie. Hun producten worden op drie manieren gedistribueerd: via een e-shop voor restaurants, via wekelijkse verkoop op een door PAKT ter beschikking gestelde stand onderaan het gebouw en via de distributie van voedselpakketten voor abonnees. In de loop der jaren is het project gegroeid en zijn er steeds meer partnerschappen bijgekomen, tot een totaal van vijf effectieve partners. De inkomsten uit deze activiteit vertegenwoordigden in 2019 bijna twee derde van de omzet van PAKT.  

2. La Ferme Ouverte de Saint-Denis (Parijs) & l’Entrepote (Schaarbeek) 

Deze projecten, die momenteel worden gevolgd door GROOF, hebben in reactie op de Covid-19-crisis partnerschappen opgezet met boeren in de periferie van steden. Omdat deze projecten tal van evenementen organiseren, zijn ze rechtstreeks getroffen door de crisis. Om dit aanzienlijke inkomstenverlies te compenseren, hebben beide projecten besloten hun aanbod te diversifiëren door afhaalpunten, voedselpakketten, bezorgdiensten enz. aan te bieden met voedingsmiddelen die buiten hun projecten om worden geproduceerd.  

Deze nieuwe dienst werd tijdens de eerste lockdown voor Entrepote aangeboden. Hierdoor konden de verschillende vaste kosten/lasten voor deze periode (maart 2020 – mei 2020) worden gedekt. Ondanks het succes van deze nieuwe dienst hebben ze om logistieke en financiële redenen besloten deze strategie tijdens de tweede lockdown niet te herhalen. Ze zijn echter van plan om deze dienst in de toekomst aan te bieden door uit te besteden aan een gespecialiseerd bedrijf en hun lokalen ter beschikking te stellen.  

Voor de Ferme Ouverte de Saint-Denis waren de aanvullende producten die in een nieuwe winkel op de boerderij werden aangeboden (appels, peren, enz.) een groot succes. De opstart van deze nieuwe activiteit werd vergemakkelijkt door de beschikbare ruimte op de boerderij, de mogelijkheid om producten in een koelcel op te slaan en de langdurige banden met andere boerderijen in de regio. In de toekomst zullen deze diensten worden voortgezet en gediversifieerd, als aanvulling op de groenteteelt en de hydrocultuur in de kas van 360 m² die momenteel in aanbouw is.

3. LUFA (Québec)

Tot slot willen we onze casestudy afsluiten met een baanbrekend project dat al tien jaar loopt: LUFA-boerderijen. Deze organisatie bouwde in 2011 in Montreal de eerste commerciële kas op een dak ter wereld en exploiteert momenteel 12.000 m² in drie stedelijke kassen. Omwille van economische redenen is LUFA echter begonnen met de distributie van producten van boeren uit de omgeving (seizoensfruit en -groenten), lokale slagers, kaasmakers en bakkers, als aanvulling op haar productie op daken. De distributie gebeurt via hun verschillende winkels, hun website en afhaalpunten. Door de evolutie van dit bedrijfsmodel en de specialisatie in logistiek heeft LUFA zijn omzet in enkele jaren tijd kunnen verhogen.  De LUFA-boerderijen zijn vandaag de dag duurzaam en realiseren tussen 75% en 85% van hun verkoopvolume via deze distributieactiviteit in korte ketens.

Zijn stedelijk-landelijke partnerschappen een sleutel tot succes voor stadslandbouwprojecten?

Naast de economische voordelen die deze diversificatie van het bedrijfsmodel voor bedrijven oplevert, zien we in deze stedelijk-landelijke partnerschappen ook essentiële voordelen voor het gebied. Deze samenwerkingsverbanden maken het mogelijk om de band tussen plattelands- en stedelijke gemeenschappen te herstellen, ontmoetingen te organiseren en kennis uit te wisselen. Gemeenschappen die, ondanks hun gelijkaardige bekommernissen, elkaar soms uit de weg gaan omdat hun context zo verschillend kan zijn.

Natuurlijk is dit soort samenwerking geen wondermiddel voor alle problemen en kan het niet systematisch in alle contexten worden toegepast.

Maar deze samenwerking tussen stedelijke en peri-urbane producenten brengt een win-winsituatie met zich mee die leidt tot een beter begrip van elkaar en een hernieuwde verbinding tussen stad en platteland, onmisbare ingrediënten om de duurzaamheid van de voedselsystemen van steden te waarborgen.

Zoals we hebben gezien, fungeren sommige stadsboerderijen als echte ‘hubs’ voor het centraliseren van producten uit de nabije omgeving.  Waarom zouden we hun verspreiding in onze steden niet stimuleren om deze herverbinding te versnellen?

Wordt dit type aankoop en wederverkoop ontwikkeld in uw projecten? Zou dat relevant zijn? Aarzel niet om ons dit te laten weten facilitateurAU@goodfood.brussels!

Een artikel geschreven door Groupe One in het kader van het GROOF-project.

Dit rapport van ProVeg analyseert de voedingskwaliteit van in de handel verkrijgbare plantaardige alternatieven voor vis, tegen de achtergrond van overexploitatie van visbestanden en de overgang naar duurzamere voedselsystemen.

De studie heeft betrekking op 100 plantaardige producten die tussen 2024 en 2025 in 11 landen en op 3 continenten op de markt zijn gebracht, waaronder alternatieven voor vissticks, filets, burgers, tonijn in blik, gerookte zalm, garnalen en inktvis, allemaal volledig visvrij.

De analyse onderzoekt essentiële voedingsstoffen die verband houden met de consumptie van vis, zoals eiwitten, omega-3, ijzer, jodium en vitamine B12, evenals voedingsstoffen die in de gaten moeten worden gehouden, zoals zout en verzadigde vetten. De resultaten laten een grote variabiliteit in voedingswaarde zien tussen productcategorieën, merken en markten.

Naast de bevindingen formuleert het rapport op wetenschappelijke gegevens gebaseerde aanbevelingen voor fabrikanten, beleidsmakers, consumentenorganisaties en de academische wereld om de voedingskwaliteit van plantaardige alternatieven voor vis te verbeteren en een voedingsomslag te ondersteunen die gunstig is voor de menselijke gezondheid en de planeet.

Deze educatieve poster toont de belangrijkste essentiële vitamines en mineralen en hun plantaardige bronnen. De poster is duidelijk, visueel en gemakkelijk te lezen en geeft een beter inzicht in hoe je met een voornamelijk plantaardig dieet in je voedingsbehoeften kunt voorzien.

Deze poster is ideaal voor campussen, collectieve keukens, klaslokalen of bewustmakingsevenementen. Hij helpt om vooroordelen te ontkrachten en laat zien dat een plantaardig dieet evenwichtig, compleet en goed voor de gezondheid kan zijn.

Deze poster biedt een reeks concrete en eenvoudig toe te passen tips om plantaardig te koken zonder dat het je veel moeite kost. Er komen onderwerpen aan bod als tijdwinst, plantaardige alternatieven en het organiseren van maaltijden.

Dit materiaal is bedoeld voor dagelijks gebruik en is ideaal voor studenten, beginners of iedereen die nieuwsgierig is naar plantaardiger eten. Het moedigt een praktische, ongedwongen en toegankelijke benadering van plantaardig koken aan.

Dit document bevat een selectie van vegetarische en plantaardige lunchrecepten die gemakkelijk te bereiden zijn, met toegankelijke en goedkope ingrediënten. Het is bedoeld voor studenten die meer plantaardig willen eten zonder uren in de keuken door te brengen of hun budget te overschrijden.

De recepten zijn praktisch, vullend en gemakkelijk mee te nemen naar de campus. Het doel is om te laten zien dat het mogelijk is om evenwichtig, smakelijk en plantaardig te eten, zelfs met weinig tijd, weinig middelen en een eenvoudige keuken.

Wat is de impact van je voeding?

Het spel De impact van voedsel is een educatief kaartspel dat is ontworpen om op een leuke en interactieve manier bewustzijn te creëren voor de milieu-impact van onze voeding.

Tijdens snelle en toegankelijke spelletjes dagen de spelers elkaar uit om te raden welke voedingsmiddelen de grootste impact hebben op het gebied van broeikasgassen, waterverbruik en gebruik van hulpbronnen.

Het spel stimuleert discussie, collectief nadenken en ontdekken, zonder oordeel of moraliserende toon. Het geeft een beter inzicht in de verschillen in impact tussen voedingsmiddelen en opent de dialoog over duurzamere voedingskeuzes, met name in een universitaire context.

Het spel is gemakkelijk te gebruiken en kan worden ingezet tijdens activiteiten op campussen, workshops, lessen of bewustmakingsevenementen. Het is een ideaal hulpmiddel om op een leuke manier te leren en kritisch te denken over voeding en het milieu.