Geef hier een voorstelling van uw organisatie, en meer bepaald van haar Good Food-benadering.

Startavond van de projectoproep BeCircular 2023

BeCircular

De 7e editie van BeCircular, de projectoproep voor circulaire economie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, komt eraan!

Dit jaar trekt het Gewest opnieuw een budget van 3,4 miljoen euro uit voor de opstart, de ontwikkeling en de schaalvergroting van Brusselse circulaire projecten en er is een begeleidingsprogramma op maat voor de transformatie van businessmodellen.

Loopt u rond met een idee voor een project dat past binnen de circulaire economie, of wilt u een bestaand project doen groeien? Zin om het businessmodel van uw bedrijf om te gooien naar meer duurzaamheid en veerkracht? Het is nu of nooit het moment om ermee aan de slag te gaan! Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kan u financieel ondersteunen en u begeleiden.

Kom op 26 januari 2023 naar de startavond van BeCircular 2023 om alles te weten te komen over deze nieuwe editie.

Op het programma

  • Infosessie over de projectoproep 2023
  • Voordrachten van Barbara Trachte, Staatssecretaris van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, belast met Economische Transitie en Wetenschappelijk Onderzoek, en van Alain Maron, Minister van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, belast met Klimaattransitie, Leefmilieu, Energie en Participatieve Democratie.
  • Huldiging van de laureaten van 2022
  • Receptie met gelegenheid tot networking

Schrijf u nu in! Inschrijven is gratis maar wel verplicht.

U vindt alle reeds beschikbare informatie over de projectoproep van 2023 via deze link.

2023-01-26T17:00:002023-01-26T20:00:00

Havenlaan 86C
1000 Brussel
België

Professionals

Opleiding Moestuingids

Om de initiatieven van zelfproductie  te ondersteunen, voorziet Leefmilieu Brussel om de twee jaar een basisopleiding om Moestuingids te worden.

De opleiding van de Moestuingidsen

Deze opleiding wordt gegeven en omkaderd door de vzw Tournesol-Zonnebloem in opdracht van Leefmilieu Brussel in het kader van de Good Food-strategie - De volgende training, zowel theoretisch als praktisch, loopt van november 2025 tot september 2026.

Sinds 2011 worden in deze opleiding nieuwe vrijwilligers gevormd met een brede kennis van moestuinieren en stadslandbouw in het Brusselse kader, alsook een set aan didactische tools om projecten en personen te kunnen begeleiden en raad te geven.

Ben je geboeid in moestuinen en telen in de stad en wil je graag een vrijwillige schakel zijn in het promoten van Brusselse moestuinen, dan is deze opleiding misschien iets voor jou!

Word Moestuingids

Opgelet: Deze wordt in het Frans gegeven, met indien gewenst het cursusmateriaal in het Nederlands.

De opleiding voor Moestuingidsen vindt om de twee jaar plaats. De volgende training, zowel theoretisch als praktisch, loopt van november 2025 tot september 2026. Het inschrijvingsformulier moet uiterlijk op 21/9/2025 zijn ingevuld.

De verwachtingen, voorwaarden voor deelname, het verloop en het programma van de opleiding, kan je vinden in het Programma en informatie Opleiding 2025-2026 (.pdf) download.

Geinteresserd? Aarzel niet om contact met ons op te nemen via contact@moestuingids.brussels.

Opleidingen / Begeleiding

Netwerk van Moestuingidsen

Een ervaren tuinier kan u het best op weg helpen met uw moestuin! Het Netwerk van Moestuingidsen (vroeger: Moestuinmeesters), opgericht door Leefmilieu Brussel, brengt u in contact met deze bevlogen vrijwilligers, voor informatie en hulp in een hartelijke sfeer. Sommige Moestuingidsen stellen hun eigen moestuin zelfs open voor het publiek, of organiseren er activiteiten.

 

Wie is de Moestuingids?

Maak kennis met de Brusselse moestuingidsen via hun filmpjes

De moestuingidsen ondersteunen je bij je gezamenlijke projecten.

Neem contact op met de moestuingidsen voor je schoolprojecten.

De moestuingidsen komen je thuis adviseren.

Vragen over het telen van groenten en fruit? Neem contact op met de moestuingidsen!

 

Zijn expertise

Of hij nu planten teelt in potten, in bakken of in volle grond, de Moestuingids is een persoon met een passie voor biologisch tuinieren en voor het zelf telen van gezonde groenten en fruit. Sommigen hebben zich toegespitst op bepaalde domeinen: vierkante meter-moestuinen, kruiden, permacultuur, zaden telen … Naast deze persoonlijke ervaring, hebben de Moestuingidsen ook een opleiding gevolgd en hun diploma ‘Brusselse Moestuingids’ gehaald.

Een engagement als burger

Een Moestuingids is een burger die zich engageert om moestuinprojecten in de stad te steunen et aan te moedigen. Zijn/haar belangrijkste rol is dus in contact blijven met de Brusselaars om het telen in de stad te promoten en diegene die eraan willen beginnen aan te moedigen en met raad - en soms daad - bij te staan. Hij/zij onderhoudt en verbetert ook zijn/haar eigen kennis, technieken …

De Moestuingids is dus bereid om zijn/haar ervaring te delen met de Brusselaars, in zijn/haar of hun moestuin.

Het Netwerk: een dubbel project

Het Netwerk van Brusselse Moestuingidsen telt op de dag van vandaag reeds een honderdtal Moestuingidsen en heeft een dubbel doel: enerzijds wil het met de Brusselse inwoners kennis delen over biologisch tuinieren en/of stadslandbouw, anderzijds stelt het de Moestuingids in staat om deel te nemen aan verscheidene activiteiten (permanente vorming, bezoeken, gezamenlijke aankopen …)

Een steun voor de burgers

Het netwerk van de Brusselse Moestuingidsen zet de Brusselse burger die wil (beginnen) moestuinieren in contact met personen die reeds wat meer ervaring hebben (de Moestuingidsen).

Dit richt zich tot iedereen. Of je nu beginner of ervaren moestuinder bent, of je project kleinschalig is (potten op je balkon …) of grootschalig (grote moestuin in volle grond), indien je geïnspireerd bent door het idee om zelf je groenten en fruit te telen, je planten doorheen de seizoenen te zien groeien … en dat je graag iemand ontmoet die je hierbij wat tips kan geven, dan ben je hier op de juiste plaats!

Een uitwisselings- en vormingsplatform voor de Moestuingids

Eens hij zijn diploma op zak heeft, maakt de Moestuingids deel uit van het netwerk van de Brusselse Moestuingidsen, een uitwisselings-en vormingsplatform voorbehouden aan de Moestuingidsen. De belangrijkste taken van dit netwerk zijn enerzijds het aanbieden van bezoeken, ontmoetingen, conferenties, vormingen … om de vorming van de Moestuingidsen te verbeteren en hun kennis te verruimen, en anderzijds het organiseren van activiteiten gedoeld op het breder publiek.

 

Vraag raad aan een Moestuingids

  • Voor algemene informatie stuur ons een bericht
  • Bent u van zin om te zaaien, planten, starten of oogsten en had u graag wat tips of hulp van een Moestuingids, kan u best de wijzer van de Brusselse Moestuingidsen gebruiken om rechtstreeks met hem/haar in contact te komen.
    • De Moestuingidsen zijn vrijwilligers bereikbaar voor vragen van particulieren of burgergroepen met moestuin(projecten) in Brussel. Voor vragen over stages en het starten van een professionele tuinbouw kunt u contact opnemen met de Facilitator voor Stadslandbouw.
  • Om een vraag te stellen in verband met de moestuin, ga naar de Facebook-groep "Moestuingidsen Brussel".

 

De demo-moestuinen

Op verschillende plaatsen in Brussel, hebben de Moestuingidsen demo-moestuinen gestart. Deze moestuinen bevinden zich in volkstuintjes van Leefmilieu Brussel en vormen een ideale plek voor ontmoeting, tonen van technieken, uitwisselen van ervaring … Je kan hier een gepassionneerde moestuinier ontmoeten, vragen stellen en geregeld komen zien hoe alles groeit.

De moestuinen bevinden zich momenteel

Wil je graag weten wanneer ze aanwezig zijn in de moestuin? Zin om ergens een bezoekje te brengen? Vragen over wat je er kan zien? Kijk naar de info-borden aan de ingang, of stuur ons een mail naar contact[at]guidepotager.brussels.

 

Tips en trucs

Ontdek de artikelen van de  Moestuingidsen, geschreven door gepassioneerde amateurs die hun ervaring willen delen.

Illustratie
Categorie
Doelgroepen
Talen
Frans
Dutch
Adresse

Terhulpensesteenweg 199
1170 Watermaal-Bosvoorde
België

Telefoon
+32 2 675 37 30
E-mail
contact@guidepotager.brussels

Agro-ecologische landbouw in (rand)stedelijke beschermde gebieden

Het onderzoeksinstituut INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) heeft in opdracht van Leefmilieu Brussel een studie uitgevoerd om het BHG te inspireren over de mogelijkheden van de combinatie van agro-ecologische landbouw en natuurbeschermingsdoelstellingen in stedelijke en randstedelijke gebieden.

Het doel was concreet na te gaan hoe agro-ecologische landbouw kan bijdragen tot het herstel van beschermde gebieden en tegelijk tot de plaatselijke voedselvoorziening: in welke vormen, welke synergieën ontstaan en kunnen worden aangemoedigd, met welke beperkingen en mogelijke conflicten tussen doelstellingen.

Deze studie werd hoofdzakelijk uitgevoerd op basis van een analyse van inspirerende gevallen in België en West-Europa. Ze bevat een reeks aanbevelingen, onder meer gebaseerd op het standpunt van de landbouwers.

Studies

De Brusselse zadentheken

De lente nadert met rasse schreden en daarmee ook de wens om op uw balkon of in uw tuin te kweken? U wilt aan de slag maar weet niet waar u zaden vandaan moet halen? Lees meer over de zadentheken in dit artikel!

Een zadentheek (woord geïnspireerd op “bibliotheek”) is een plaats die aan bezoekers de mogelijkheid biedt om fruit-, groenten-, bloemen-, bomen-, struikenzaden … te brengen, ruilen en gratis te verkrijgen. Diverse zaden worden dus gratis ter beschikking gesteld aan de burgers. Iedereen is vrij te komen en te nemen wat hij wil en is eveneens uitgenodigd  beurtelings te doneren om een goede werking en duurzaamheid van de zadentheek te garanderen.

In het Brussels Gewest zijn er meerdere zadentheken: u kunt er vinden in de gemeente van Anderlecht, Berchem-Sint-Agatha, Elsene, Etterbeek, Ganshoren, Jette, Sint-Lambrechts-Woluwe, Vorst en Ukkel. De meeste bevinden zich in de gemeentelijke bibliotheken.

Bent u op zoek naar de dichtstbijzijnde zadentheek? Via deze site vindt u een kaart en de volledige lijst van alle zadentheken in Brussel en Wallonië, gecreëerd door de “Potager du Gailleroux”!

Foto © Getty Images

Materialen

FedeAU - Brusselse federatie van professionals in de stadslandbouw

In een stad waar de projecten van professionele stadslandbouw zijn booming, wil de FedeAU de werkomgeving van deze belangrijke spelers versterken, hun technische vaardigheden versterken en de barrières wegnemen waarmee ze worden geconfronteerd.

De vereniging wil een steun zijn, door en voor stadslandbouwprofessionals in een participatieve en co-geconstrueerde dynamiek, voor de ontwikkeling van een duurzame en inclusieve stadslandbouw in Brussel en de rand. Het heeft met name tot doel de duurzaamheid en de ontwikkeling van hoogwaardige banen te vergemakkelijken, de maatschappelijke voordelen van stadslandbouw te benadrukken, inspiratie op te doen en in dialoog te gaan met organisaties uit andere regio’s, en de hoeveelheden lokaal, duurzaam, gevarieerd en toegankelijk voor de Brusselaars voedsel te vergroten.

De FedeAU wil producenten en andere actoren uit de sector in en rond Brussel samenbrengen om:

  • STAAN VOOR: De vereniging wil de woordvoerder zijn voor haar leden met als doel: hun gemeenschappelijke belangen en eisen verdedigen. Ze speelt de gesprekspartner rol met overheden, academische instellingen, sectoren, het grote publiek en sectoren die betrokken zijn bij de multifunctionaliteit van stadslandbouw.
  • MUTUALISEREN EN COMMUNICEREN: De vereniging is van plan de banden tussen haar leden versterken door ruimte te bieden voor werk, dialoog en reflectie door en voor producenten op basis van collectieve intelligentietools. De FedeAU wensen de uitwisseling van kennis en goede praktijken vergemakkelijken, het bevorderen van technische ondersteuning tussen collega’s, evenals: collectieve diensten en tools ontwikkelen volgens de behoeften van het veld.
Illustratie
Categorie
Doelgroepen
Talen
Frans
Dutch
Adresse

Kroonlaan 382
1050 Elsene
België

E-mail
coordination@fedeau.be

Welke juridische instrumenten zijn er om openbare grond beschikbaar te stellen aan landbouwers voor duurzame landbouw?

Steeds meer overheidsinstanties stellen zich vandaag de vraag op welke manier hun openbare gronden ingezet kunnen worden om een duurzame en lokale landbouw te ondersteunen. Op die manier kunnen deze gronden als één van de hefbomen dienen om een duurzame voedseltransitie te realiseren. Echter, het juridische arsenaal waarover publieke overheden vandaag beschikken, biedt hiervoor geen kant-en-klare oplossingen.

Dit document is bedoeld als leidraad voor alle overheidsinstanties bij de keuze van het meest geschikte juridische instrument, een instrument voor het ter beschikking stellen van hun openbare gronden en dit onder de best mogelijke voorwaarden voor zowel de eigenaar als de huurder.

Reglementering

Le Fou'r à lier

Ter info: dit inspirerende project is alleen beschikbaar in het Frans

Ce projet ambitieux a été soutenu par Bruxelles Environnement dans le cadre de l’appel à projets citoyens Inspirons le quartier - volet Good Food en 2021. Il est en cours de réalisation.

Le projet "Le Fou'r à lier" est situé dans le quartier de la Roseraie, à Uccle. Il vise à créer des liens entre les habitants de tous âges, à sensibiliser à l'alimentation durable à travers différentes actions en faveur de l'environnement, et à encourager l’autonomie alimentaire, le "faire soi-même" et le respect de la nature et de la biodiversité.

Ce projet mobilisera le quartier et les usagers du lieu dans sa création. Les axes principaux du projet sont :

  • La construction d’un lieu regroupant différentes fonctions autour d’un four à pain ;
  • L’implantation d’un poulailler ;
  • La réorganisation d’un potager actuellement centré sur des parcelles individuelles.

Impacts sur le quartier

Le Fou'r à lier veut permettre aux citoyens d'apprendre à mieux connaître leur alimentation et d'en devenir acteurs, notamment en :

  • Comprenant ce qui est sain pour le corps, dans le respect de la planète ;
  • Apprennant à faire pousser ses fruits et légumes ;
  • Apprennant à élever des poules ;
  • Se réappropriant certaines techniques de transformation (fabrication du pain).

Le projet vise tant les habitants du quartier que les usagers de la Roseraie issus de différentes initiatives : école des devoirs, crèche, potager collectif, repair café, activités artistiques...

Actions projetées

  • Construction d’une structure de protection accueillant le four à pain, un lieu de stockage du bois et du matériel de boulangerie et des outils du potager ;
  • Mise en place de fournées et d’ateliers pédagogiques pour différents publics cibles ;
  • Potager :
    • Réorganisation du potager en véritable potager collectif ;
    • Création d'un compost ;
    • Construction d’une serre (dôme à semis) ;
  • Poulailler : construction d’un enclos à poules protégeant des prédateurs présents sur le site ;
  • Communication - sensibilisation :
    • Création de panneaux didactiques pour informer le public sur les différentes facettes du projet du "Fou’r à lier" ;
    • Mobilisation du quartier dès la collecte des matériaux pour la construction du four ;
  • Organisation de la collecte de matériaux de construction issues au maximum de la récupération.
Inspirerende projecten

Collectieve boomgaard “Agathe the Fruits”

Ter info: dit inspirerend project is alleen beschikbaar in het Frans

Ce projet a été soutenu par Bruxelles Environnement dans le cadre de l’appel à projets citoyens Inspirons le quartier - volet Good Food.

Le Comité de quartier Comhaire a pris l’initiative en 2019 de réaliser un verger collectif sur un terrain de 11 ares appartenant à la commune de Berchem-Sainte-Agathe, à l’intérieur de l’îlot formé par les rues Comhaire / Soldats / Preser / Leemans.

Le verger partage une parcelle totale de 32 ares avec des potagers loués de manière précaire par la commune et avec un particulier souhaitant développer à terme un projet immobilier.

L’association Agathe the Fruits a planté 22 arbres fruitiers de moyenne tige (pommiers, poiriers, pruniers, cerisiers, etc.) et 80 arbustes (fraisiers, framboisiers, groseillers, cassis) en 2020-21. Des espèces locales et variées ont été sélectionnées sur la base du catalogue d’arbres fruitiers ‘Certifruit’ du Centre Wallon de Recherches Agronomiques.

Le verger collectif est soutenu par Bruxelles Environnement (projet « Good Food ») et la commune de Berchem-Sainte-Agathe.

A ce jour, une vingtaine de familles ont signé le Règlement d’Ordre Intérieur. La plupart participent activement aux activités.

L’association poursuit ainsi plusieurs objectifs :

  1. Maintien du caractère « vert » de Berchem-Sainte-Agathe en gardant une parcelle de nature en plein cœur de Berchem Sainte Agathe qui aurait pu être urbanisée
  2. Faire bénéficier les riverains d’une production bio de fruits locaux et variés provenant d’espèces différentes de celles vendues habituellement dans le commerce (souci de biodiversité)
  3. Favoriser des moments de convivialité entre riverains à l’occasion de fêtes des voisins, fête des fruits à l’automne, etc. Une douzaine d’activités collectives ont ainsi été organisées : opérations de nettoyage et de préparation du site, plantations, tailles, récoltes, montage d’un cabanon ainsi qu’un moment festif pour les adhérents (une vingtaine de familles) et les responsables de la commune.

Une présentation plus complète du projet est disponible ici.

Pour contacter le groupe porteur du projet Agathe the Fruits : lep@skynet.be

Inspirerende projecten

Het Fruits-Dupuis perceel

Het project ‘La Parcelle Fruits-Dupuis’ werd opgezet door een groep van burgers die samen de vzw Parcelles vormen. Het project heeft als doel een braakliggend terrein van meer dan 2500 m² in een stedelijke omgeving in Anderlecht op te waarderen dankzij de aanleg van een voedselbos volgens de principes van de permacultuur en de bouw van een kippenhok. Moestuinen, struiken met kleinfruit, laagstamfruitteelt, wilde planten en aromatische kruiden zullen worden geplant met respect voor de al aanwezige natuur. Dit project heeft ook als doel de sociale cohesie te versterken en mensen bij elkaar te brengen. Het project richt zich dan ook tot alle inwoners van de buurt en daarrond. Op termijn wil dit project andere personen inspireren en leiden tot de aanleg van andere voedselbossen in Brussel.

Doelstellingen

  • Groenten en fruit produceren met respect voor de natuur, samen met de natuur en niet tegen de natuur.
  • Een ecosysteem onderhouden en ontwikkelen dat vele ecologische diensten zou leveren: waterfiltering, bodemstabiliteit, luchtkwaliteit, creatie van een koelte-eiland in de stad.
  • Behoud van de habitat van vogels, egels, vlinders en andere insecten, voor een grotere biodiversiteit.
  • Een dynamiek van sociale cohesie creëren in de wijk door banden te smeden tussen de bewoners, over de verschillen in leeftijd of cultuur heen.
  • Bewoners de kans geven om opnieuw contact te maken met de natuur en te leren het land op een ecologisch verantwoorde manier te bewerken.
  • Interesse en nieuwsgierigheid wekken en zo voorbijgangers aanmoedigen om deze plek te respecteren en hun afval niet meer op de grond te gooien.

De vzw wil op lange termijn een reflectietool aanbieden door te meten wat dit soort van inrichting in de stad kan opleveren in termen van voordelen voor de gemeenschap (voordelen voor de gezondheid, het leefmilieu en de samenleving, educatieve voordelen ...).

Gevolgen voor het leefmilieu

Het project zal het ecosysteem van de stad versterken tegen droogte en overstromingen, toenemende hittegolven en de verschillende risico's die samenhangen met de klimaatverandering.

De aanleg van een permacultuur-voedselbos en het behoud van dit koelte-eiland hebben veel voordelen voor het leefmilieu (waterretentie en -infiltratie, koolstofopslag, bevordering van inheemse soorten, behoud van de biodiversiteit ...), maar ook voor het welzijn en de gezondheid van de inwoners.

Het project zal ook gezonde, gevarieerde en natuurvriendelijke voeding promoten en toegang bieden tot lokale en seizoensgebonden groenten en fruit die zonder chemische middelen of behandeling worden geteeld. Ten slotte zal de opwaardering van deze ruimte de bewoners bewust maken van het belang van het respect voor de natuur en hun buurt.

Dit ambitieuze project werd gesteund door Leefmilieu Brussel in het kader van de projectoproep voor burgers Vooruit met de Wijk - Good Food-luik in 2021. Het is momenteel in uitvoering.

Inspirerende projecten