Telen

Regeringsbesluit

Op 22 februari 2024 is het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering betreffende de steun voor consultancy, de economische transitie en digitalisering verschenen. 

Met dit besluit wil het Brussels Gewest zelfstandigen en kmo's steunen, in het bijzonder zij die opteren voor biologische certificering. 

Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen kunnen hiervoor economische transitiesteun krijgen:

• voor externe consultancyopdrachten in verband met de certificering van biologische producten* (hoofdstuk 3, art. 5, 6°);
• om externe kosten te dekken die rechtstreeks verband houden met de certificering van biologische producten* (hoofdstuk 3, art. 6, 2°).

*krachtens verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad.

Dat besluit is op 26 maart 2024 in werking getreden.

Voor meer informatie kunt u de referentietekst van het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 22 februari 2024 raadplegen, net als de webpagina van Brussel Economie en Werkgelegenheid met de voorwaarden om de premie te krijgen, de bedragen van de steun ... : https://economie-werk.brussels/premie-transitie-consultancy.

Deze 2 premies bevinden zich onder ‘steun voor consultancy’. De webpagina van Brussel Economie en Werkgelegenheid is niet helemaal aangepast om te begrijpen hoe u de premie voor de directe kosten van de certificering kunt verkrijgen.

Daarom stellen we voor om u hier meer details te geven en enkele aandachtspunten te belichten.

 

Wie kan ervan gebruikmaken? 

Uw bedrijf moet een kmo zijn met minstens één vestiging in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en actief zijn in één van de in aanmerking komende activiteitensectoren. Opgelet: primaire producenten[1] (landbouwers) en restauranthouders[2] komen niet in aanmerking.

Om in aanmerking te komen voor deze premie moet uw bedrijf: 

• ook een economisch en commercieel doel hebben en niet voor meer dan 75% door de overheid gefinancierd worden;
• de afgelopen drie jaar ook geen € 300.000 aan de-minimissteun hebben ontvangen;
• in orde zijn met betrekking tot de verplichtingen inzake de bekendmaking en neerlegging van de jaarrekeningen in overeenstemming met Boek III van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen;
• een diversiteitsplan hebben als het bedrijf meer dan 50 werknemers telt.

Aandachtspunt voor uw aanvraag

Aanvraag in 2 fases

Opgelet, de aanvraag verloopt in 2 fases: 

1. Principiële aanvraag: u moet uw aanvraag indienen vóór de datum van de eerste factuur van uw biologische certificeerder (voor het jaar waarvoor u de premie aanvraagt). U ontvangt dan een bevestiging van BEW dat ze in principe akkoord gaan.
2. Indienen van de factuur: wanneer u de factuur van uw certificeerder ontvangt, dient u deze factuur in om de terugbetaling aan te vragen.

Het is heel belangrijk om deze twee stappen te volgen, want BEW aanvaardt geen verzoek tot terugbetaling van een factuur die al is ontvangen als ze er niet van tevoren mee hebben ingestemd. 

Alle procedures worden online uitgevoerd via uw persoonlijke portaal op de BEW-website. Als u niet weet hoe u zich moet aanmelden op uw persoonlijke portaal, klikt u op ‘Vraag de premie aan’ op de pagina https://economie-werk.brussels/premie-transitie-consultancy. 

Details van het aanvraagdossier

In het dossier :

• betreft punt 3.2 een consultancy met het oog op het verkrijgen van de biologische certificering: u kunt ook vragen om de kosten vergoed te krijgen van een consultant die u geholpen heeft met uw certificering.
• verwijst punt 3.5 naar externe kosten. 

Hieronder volgt een uittreksel uit deel 2 van het dossier – ‘De aangevraagde premie’.

2.1 Doel van de opdracht

Premie om de externe kosten van etikettering of certificering te dekken

Belangrijke herinnering:

• BEW ontvangt de aanvraag uiterlijk de dag vóór de datum vermeld op de eerste factuur met betrekking tot de externe kosten. De eerste factuur met betrekking tot de externe kosten is gedateerd uiterlijk zes maanden na de kennisgeving van de toekenningsbeslissing door BEW.

• De laatste factuur voor de externe kosten is gedateerd uiterlijk zes maanden na de eerste factuur voor de externe kosten.

   

  3.1  Verkrijgen van een label voor de onderneming of één van haar vestigingen in het Gewest.

  3.2  Certificering van biologische producten krachtens verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad.

  3.3  Audit, in het kader van de productie van goederen, met betrekking tot de energieprestaties van de productiemiddelen of het gebruik van grondstoffen door de productiemiddelen, met uitzondering van opdrachten met betrekking tot gebouwen of de productie, de distributie of het beheer van energie, elektriciteit of water.

  3.4  Dekking van externe kosten die rechtstreeks verband houden met het verkrijgen van een label voor de onderneming of één van haar vestigingen in het Gewest.

  3.5  Dekking van de externe kosten die rechtstreeks verband houden met de certificering van één van de producten van de begunstigde als biologisch product krachtens verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad.

_____

Vernieuwbare aanvraag

U kunt uw aanvraag verlengen voor elke nieuwe certificering. Er is geen tijdslimiet. Het aantal gesubsidieerde certificeringen - alle certificeringen samen: voorbeeldlabel of biologische certificering - is echter beperkt tot 10 over 4 kalenderjaren. De periode van 4 jaar wordt berekend op voortschrijdende basis. over een periode van 4 jaar kan een bedrijf bijvoorbeeld 1 B Corp en 9 biologische certificeringen aanvragen. Als het bedrijf 5 certificeringen aanvraagt in 2025 en 5 in 2026, komt het pas in 2029 in aanmerking voor een nieuwe subsidie. 

[1]Actoren met een NACEBEL A-code zijn uitgesloten van BEW-premies.

[2]Restaurants zijn gecertificeerd via het Biogarantie-label en niet via Europese certificering. 

Deze artikelen zijn geschreven door de Moestuingidsen, gepassioneerde amateurtuiniers die hun ervaring willen delen.

Indeling / infrastructuur

• Planten beschermen tegen de kou
• Bang voor die enge boze temperaturen onder nul?
• Een eigen kweekbak maken

Organisatie en kweektechnieken

• Tomaten of pompoenen verplanten
• Nog groene tomaten? Geen probleem!
• Groenten telen op een schaduwrijke plek
• Kiezen voor hergebruik bij het zaaien
• Hoe hergebruik de oogst kan vergemakkelijken
• Gewassen tellen op een klein oppervlak
• Tuinieren met een klein budget

Grond, meststoffen en bodemverbeteraars

• De bodem voorbereiden en voeden

Groenteplanten

• Nog groene tomaten? Geen probleem!
• Tomaten of pompoenen verplanten
• Kikkererwten

Aromaten

Komende artikelen

Fruit en bessen

• Frambozenstruiken onderhouden

Helpers, plagen en ziekten

Komende artikelen

Permacultuur

Komende artikelen

Overige

• Een collectieve moestuin opstarten
• Een collectieve moestuin: 10 tips voor een geslaagd project!
• Van de kiempot tot op het bord
• Hoe test u oude zaden?
• Hoe maakt u kinderen warm voor stadslandbouw?
• Naar meer voedselautonomie in Brussel

Denk er in de herfst eens over na om je frambozen-, aardbeien-, rabarber- of muntplanten te delen. Het netwerk van de Moestuingidsen geeft je graag advies oveér het verplanten en beantwoordt al je vragen. 

Luister naar het 'Liedje van het delen' van de Brusselse Moestuingidsen.

Tips om een frambozenstruik te verplaatsen

De herfst is de ideale tijd om je frambozenstruiken te verplaatsen en te verplanten.

Als je frambozenstruiken het goed doen (goede blootstelling en rijke grond), zullen ze zich waarschijnlijk hebben vermenigvuldigd met hun wortels en meerdere nieuwe, jonge scheuten hebben geproduceerd. De frambozen kunnen al snel een struik vormen en ; ook al had je ze op één plaats gestart, het komende jaar gaan de scheuten mogelijks ergens anders ‘naartoe’. Je kunt dan enkele frambozenstruiken willen verplaatsen om een aantal goede redenen (het bed beperken, een pad vrijmaken, enkele weggeven, enz.)

Wanneer is de beste tijd om frambozen te verplanten?

De ideale tijd om je frambozenplanten te verplaatsen is tussen november en maart, tijdens de "rustperiode" van de plant en buiten de vorstperiode. Maar de herfst is nog meer aan te raden, om de plant aan te moedigen opnieuw te wortelen tijdens de winter.

Hoe?

Om je frambozenscheuten te verplaatsen, neem je een spade. Snijd gewoon rond de scheut, om hem te scheiden van de moederplant. Verplant vervolgens de kluit met daarin de scheut in een nieuw gat.

Voor je nieuwe plek:

• Kies een plek in de zon of gedeeltelijke schaduw;
• Graaf een gat van ongeveer 30 cm diep (voor terrassen kun je ze in een bak van 40 cm diep planten);
• Voeg eventueel wat compost toe;
• Plaats de kluit met daarin de plant;
• Geef water en vul opnieuw op;
• Als de verplaatste stengel groot is, snoei hem dan terug tot ongeveer 30 cm boven de grond;
• Plant je meerdere frambozen, plaats elke plant ongeveer 30-40 cm uit elkaar.

NB: Deze methode is geldig voor alle frambozentypen (doordragende herfstframboos of zomerframboos).

Tips om aardbeiplanten te verplaatsen

Elk jaar vormen aardbeiplanten uitlopers, waarop 1, 2 of meer jonge planten groeien. Al snel raakt de bak met aardbeiplanten vol! Waarom zou je er niet een paar uitdelen? 

Wanneer?

Tegen het einde van de zomer zijn de jonge planten sterk genoeg om van de moederplant afgesneden te worden. Van augustus tot februari is het dé moment om aardbeiplanten te verplaatsen of te planten. Vermijd wel vorstperiodes om de wortels niet te beschadigen. 

Hoe?

• Snijd de uitlopers af die de jonge plant met de andere planten verbinden en graaf de plant met de wortels op. 
  Vaak is de eerste plant aan de uitloper (de eerste in de buurt van de “moederplant”) het meest interessant. 
• Aardbeiplanten kunnen  gedurende enkele uren of zelf een dag met blote wortels bewaard worden, zolang de wortels vochtig blijven. 
• Om ze langer te houden voordat je ze op hun definitieve plek zet, zet je ze in een pot (bijvoorbeeld een pot met een diameter van 8 tot 10 cm) in een mengsel van aarde en compost of gewoon de aarde waaruit ze zijn opgegraven. 
• Heb je ze in een potje gezet, kun je wachten tot de lente om ze te verplanten. Tegen die tijd heeft de plant wortels gevormd en is het makkelijker om te verplanten. Planten met blote wortels kun je het beste binnen 24 uur verplanten. 
• Om de nieuwe aardbeiplant te planten, maak je de grond een beetje los en als de grond erg zwaar of zandig is, voeg je een beetje compost toe. 
• Geef na het planten genoeg water, zodat de wortels en de grond contact maken. 
• Vermijd concurrentie van te veel onkruid of andere planten, vooral in het eerste jaar. 

Tips om munt te delen 

Munt is een zeer wilskrachtige plant die gemakkelijk teruggroeit vanuit een stengel en een wortel. 
In de tuin heeft hij de neiging om nieuwe plaatsen te gaan ontdekken en vermenigvuldigt hij zich van jaar tot jaar. Als je hem van een plek moet verwijderen of een beetje moet uitdunnen, kun je wat je opgraaft delen met anderen! 

Wanneer? 

Munt kan bijna het hele jaar door worden vermeerderd. Je moet de bloeiperiode en de vrieskou vermijden. Aan het einde van de winter is het vaak moeilijk om de wortels te vinden. In de herfst, aan het begin van de rustperiode, is de munt zichtbaar en kan hij gemakkelijk worden opgegraven. In de lente kun je zien waar hij uitkomt en kun je hem ook uitgraven. 

Hoe doe je dat? 

• Zoek plekken waar de munt erg dicht is of waar je niet wilt dat hij groeit. 
• Graaf een kluit munt op, bijvoorbeeld 8cm x 8cm, en snij hierbij de wortels door met een kleine schup. 
• Als je de plant direct ergens anders wilt planten, maak je de grond gewoon een beetje los en plant je hem op de nieuwe plek. 
• Plaats anders je kleine tak met wortels in een pot (bijv. 9cm diameter) gevuld met tuinaarde, een compost/grondmengsel of een ecologische potgrond. 
• Geef de munt voldoende water (hij heeft niet graag dorst!), en geef zeker eens een plantje aan je buren, vrienden, enz. 

Planten? 

Vergeet niet dat munt zich nogal uitbreidt in de volle grond. Plant het dus niet aan de rand van een hek met je buren zonder hun toestemming, of op een plek die al erg vol is. Munt verplaatst zich een beetje van het ene jaar op het andere en kan een min of meer dicht tapijt vormen als de omstandigheden goed zijn. 
Als je hem in een pot zet, vergeet dan niet om de grond om de paar jaar te vervangen, zodat hij 'verhuist'. De munt zal je er dankbaar voor zijn!

Tips om een rabarberplant te splitsen

In november valt de rabarber open en verwelken de laatste bladeren. Dat is de ideale moment om de rabarber te splitsen om ze te vermeerderen.

Rabarber is een vaste plant die elk jaar uit zijn wortels teruggroeit. Door deze wortels te splitsen, is het mogelijk om de plant te vermeerderen, waardoor genetisch identieke rabarberplanten ontstaan.

Hoe?

Het enige wat je hoeft te doen is de wortel opgraven en deze (bijvoorbeeld met een spade) in verschillende delen snijden, die elk meerdere knoppen bevatten. Plant de wortels vervolgens ongeveer 1 tot 1,5 meter uit elkaar.

Een woordje advies

Omdat rabarber erg gulzig is, is het nu tijd om wat compost toe te voegen.

In beeld

Klik hier voor onze tutorial over het vermeerderen van rabarber.

Vragen?

Neem contact op met een moestuingids. Je vindt hun contactgegevens in de wijzer van de Brusselse Moestuingidsen.  

Kweek uw groenten op een gezonde bodem!

U wilt groenten of fruit telen? Een uitstekend idee! Eerst en vooral moet u de kwaliteit van de bodem kennen waarin ze zullen groeien: is hij vruchtbaar, bevat hij veel organisch materiaal? En denk eraan: een gezonde bodem is een bodem zonder verontreinigende stoffen! Bodemverontreiniging ziet u niet met het blote oog, maar ze kan de kwaliteit van uw voedselproductie beïnvloeden. Ze kan ook impact hebben op uw gezondheid en leefomgeving. 

U hoeft zich echter geen zorgen te maken, een mogelijke bodemverontreiniging hoeft geen rem te zetten op uw voedselproductie. Maar u moet wel waakzaam blijven:  terreinen waarop nooit menselijke activiteit heeft plaatsgevonden, zijn zeldzaam of zelfs onbestaand. In ons Gewest, waar vroeger industrie aanwezig was en dat sterk verstedelijkt is, zijn een aantal terreinen waarschijnlijk verontreinigd. 

Hoe herkent u bodemverontreiniging in een moestuin?

Sommige elementen die op verontreiniging wijzen, kunnen aan de hand van de geur of op basis van waarneming worden vastgesteld:

• Wanneer er asresten of brokken teer aanwezig zijn, kan de bodem verontreinigd zijn met koolwaterstoffen(PAK's).
• Wanneer er een olievlek op een waterplas drijft of u olie ziet/ruikt in de grond, kan de bodem verontreinigd zijn door brandstoffen, oplosmiddelen of smeerolie.

Ook de plaats en de omgeving goed observeren kan aanwijzingen geven voor een eventueel risico van bodemverontreiniging:

• De aanwezigheid van afval waarin vloeistoffen werden bewaard (bijvoorbeeld lege olievaten, bussen met oplosmiddelen …)
• Bouwafval (bijvoorbeeld plaatijzer, metalen, aanvulgrond …)
• Sommige bedrijven kunnen bodemverontreiniging veroorzaken door de aard van hun activiteiten (bijvoorbeeld vervuiling met minerale olie kan afkomstig zijn van garages waar voertuigen worden onderhouden)
• Oude spoorwegterreinen kunnen opgehoogd zijn met as.
• Een zone waar er een interventie van de brandweer nodig was naar aanleiding van een brand

Meer informatie hierover vindt u op onze webpagina’s:

• Welke verontreiniging wordt veroorzaakt door een particulier?
• Welke verontreiniging wordt veroorzaakt door een bedrijf?

Hoe weet u of uw terrein verontreinigd is? Heel eenvoudig volg de 6 stappen van de gids ‘bodemanalyse voor telen in de stad’.

Een aantal goede praktijken en preventiemaatregelen volstaan om de verontreiniging een halt toe te roepen.

Welke chemische stoffen kunnen uw moestuin verontreinigen?

De verontreiniging van de bodem kan verschillende oorzaken hebben:  een economische, ambachtelijke of industriële activiteit; ophoging van een terrein met vervuilde materialen; gebruik van chemische pesticiden; gebruik van blusschuim bij een brand; …

Dit zijn de 6 belangrijkste stoffen die een moestuin kunnen verontreinigen

Zware metalen

De “zware metalen” zijn een uitgebreide klasse van chemische elementen. Sommige zware metalen die in het milieu aanwezig zijn en een bepaalde drempel niet overschrijden, worden niet als toxisch beschouwd. Sommige zijn van nature in een bepaalde concentratie aanwezig in de bodem of het grondwater, zoals koper, zink of ijzer.

Andere zware metalen kunnen zeer toxisch zijn voor mens en milieu, afhankelijk van hun aard en concentratie, onder meer lood en cadmium.

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's)

Er zijn tal van PAK-verbindingen en ze kunnen erg giftig zijn. Ze ontstaan voornamelijk na een onvolledige verbranding: autobrandstoffen, hout, steenkool, verbrandingsovens ... Een gedeelte van die specifieke verontreiniging is kankerverwekkend. We vinden PAK’s o.a. in opgehoogde grondlagen, brokken teer en asresten.

Minerale oliën

Minerale oliën zijn een groep chemische stoffen afgeleid van ruwe olie, die overal in onze maatschappij aanwezig zijn en toxisch kunnen zijn … Stookolie, brandstoffen, smeerolie voor voertuigen of tuinmachines. Sommige minerale oliën worden ook als ontvettings- of oplosmiddel gebruikt, zoals white spirit.

Pesticiden

Vroeger werden chemische pesticiden algemeen gebruikt. Veel van die stoffen zijn helaas moeilijk afbreekbaar en blijven lange tijd in de bodem aanwezig. Ze zijn schadelijk voor de mens ook giftig voor veel dier- en plantensoorten

PFAS

PFAS zijn door de industrie gemaakte verbindingen die niet van nature voorkomen. Deze stoffen komen voor in veel producten en voorwerpen die we in het dagelijks leven gebruiken, o.a. in papieren voedselverpakkingen (voor fastfood of pizza's), in de coatings van Teflon® anti-aanbakpannen, in cosmetica, in waterdichte kleding en sommige brandbestrijdingsschuimen .... 

PFAS worden ook wel 'eeuwige' chemische vervuilers genoemd, omdat ze niet gemakkelijk afbreken,  honderden jaren in het leefmilieu aanwezig blijven en uiteindelijk terechtkomen in levende organismen, waaronder de mensen.

ASBEST

Asbest is een materiaal met een sterke vezelstructuur, waardoor het verwerkbaar is tot een eindproduct met specifieke eigenschappen (isolerend vermogen, brandwerend, zuurbestendig, sterk en flexibel). Sinds 1998 is het produceren, verhandelen en hergebruiken van asbest verboden, maar door zijn vele toepassingen is asbest wijd verspreid in onze leefomgeving. Inhalatie van asbestvezels brengt echter serieuze gezondheidsrisico’s met zich mee.

Praktische gids ‘bodemanalyse voor telen in de stad’

Hoe weet u of uw terrein verontreinigd is? Heel eenvoudig: volg de 6 stappen van de praktische gids ‘bodemanalyse voor telen in de stad’.

Goede praktijken om bodemvervuiling in de moestuin te voorkomen

• Gebruik geen toxische producten en vooral geen pesticiden. Zie de tips op onze site: natuurlijke moestuin.
• Vermijd het uitstrooien van as omdat dit polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) of andere verontreinigende stoffen kan bevatten wanneer dit het resultaat is van (onvolledige) afvalverbranding.
• Gebruik compost van goede kwaliteit en van betrouwbare herkomst, want compost van twijfelachtige herkomst kan vervuilende stoffen bevatten door de aanwezigheid van vervuild organisch afval, bijvoorbeeld groenafval afkomstig van een vervuild terrein. Ook wanneer je grond toevoegt, verzeker je dan van de herkomst.
• Het toevoegen van goede compost aan je bodem zal het afbraakproces van verontreinigende stoffen zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) en resten van pesticiden verbeteren.
• Gebruik geen regen- of putwater als u vermoedt dat het verontreinigd is.  Het gebruik van water dat afkomstig is van een zinken dak of een dak in asbestcement is af te raden omdat het de bodem kan besmetten.
• Voer het onderhoud van uw tuinmachines die met benzine werken (bijvoorbeeld bosmaaier, grasmaaier) niet uit in de moestuin.
• Gebruik geen geschilderde elementen in uw tuin (tuinhuis, afsluiting,..). De verf kan mettertijd loskomen en de componenten kunnen in de bodem terechtkomen.
• Gebruik geen asbestverdacht materiaal in uw tuin.

Hoe beschermt u zich tegen bodemverontreiniging in de moestuin?

Algemene beschermingsmaatregelen

In het algemeen moet u groenten en fruit altijd wassen voor u ze eet. We raden u ook aan de handen te wassen nadat u in de tuin hebt gewerkt.

Voor u uw moestuin aanlegt

• De beste manier om het risico dat u in contact komt met een bodemverontreiniging te verkleinen, is de plaats waar u een moestuin wilt aanleggen met zorg kiezen. Kies een geschikte en niet verdachte plaats in uw tuin.
• Als u al een analyse hebt laten uitvoeren en  drempelwaarde 1  is overschreden voor cadmium, lood, PFAS of asbest of drempelwaarde 2 is overschreden voor minstens één andere parameter, leg dan geen moestuin aan in volle grond ter hoogte van de verontreinigde zone(s). Teel uw groenten in bakken of andere recipiënten die u vult met schone grond en compost waarvan u de herkomst kent.
• Als u (nog) geen analyse hebt laten uitvoeren, leg dan geen moestuin aan in volle grond in opgehoogde zones met bouwafval, asbestverdacht materiaal, as, enz. Ook zones in de onmiddellijke omgeving van grote verkeersaders, spoorwegen of bepaalde economische en industriële activiteiten worden beter niet gebruikt om een moestuin aan te leggen.
• Als u twijfelt, kunt u vooraf een bodemstaal laten analyseren om de aanwezigheid van bodemverontreiniging uit te sluiten. Kijk op de sectie: Praktische gis 'bodemanalyse voor telen in de stad'.

Bij het tuinieren

• Zorg voor een gezonde en vruchtbare bodem. Dat kunt u doen door regelmatig compost of mest aan de bodem toe te voegen. Organisch materiaal in de bodem heeft immers een positief effect op de structuur en het microbiologisch leven in de bodem. Dat kan een impact hebben op de immobilisatie en zelfs de afbraak van bepaalde organische verontreinigende stoffen.
• Zorg ervoor dat uw bodem niet te zuur is (pH). In zuurdere grond komen zware metalen namelijk gemakkelijker vrij en kunnen ze door de planten worden opgenomen.  Zandgrond is meestal zuurder dan kleigrond. De laboratoria, maar ook bepaalde tuincentra, kunnen de zuurtegraad van uw grond analyseren. Om de zuurtegraad van de bodem te verminderen, kunt u bijvoorbeeld kalk of rijpe compost toevoegen.
• Laat de grond niet braak liggen. U kunt de bedden bedekken met compost of gehakseld groenafval om te vermijden dat bodemdeeltjes worden verspreid door de wind of de regen. Het bedekken van de bodem helpt ook om hem te beschermen tegen droogte en slecht weer. Bovendien helpt het ook om de groei van onkruid tegen te gaan. 

Speelt het soort groente dat ik kweek een rol bij de bodemvervuiling?

Waarom sommige planten meer verontreinigende stoffen opslaan dan andere, hangt af van verschillende factoren. Het type bodem of de aard van de verontreinigende stof zijn bijvoorbeeld belangrijk.

Met de huidige kennis is het niet eenvoudig om gedetailleerde aanbevelingen te geven voor het type groenten dat u kunt telen afhankelijk van de aanwezige soort verontreiniging.

Globaal kunnen we inzake de verontreiniging met zware metalen het volgende onderscheid maken:

• Fruit, fruitgroente en granen: zijn het minst gevoelig voor verontreinigende stoffen.

Bijvoorbeeld: tomaten, aubergines, paprika’s, okra (alleen de korrels in de peulen), courgetten, maïs, komkommer, meloenen, doperwten en bonen, uien (alleen de bol) en fruitbomen zoals appel- en perenbomen.

• Wortelgroenten: kunnen verontreinigende stoffen in de bodem tussentijds binden. Een deel van de zware metalen zal aan de buitenkant van de groenten blijven kleven.  Was ze dus goed of schil ze voor u ze eet.

Voorbeelden: wortelen, bieten, aardappelen en rapen.

• Bladgroenten en aromatische kruiden: bevatten in het algemeen de grootste concentraties verontreinigende stoffen. Teel ze dus alleen in een niet verontreinigde bodem of teel ze in bakken in geval van twijfel.

Voorbeelden: sla, spinazie, veldsla, verschillende kolen, broccoli, prinsessenbonen en peultjes, tijm.

Meer informatie?

Als u na het lezen van deze pagina’s nog vragen hebt in verband met een eventuele bodemverontreiniging van uw moestuin, kunt u onder meer contact opnemen met:

• De bodemfacilitator van Leefmilieu Brussel. Hij kan u het beleid voor het beheer van verontreinigde bodems in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest uitleggen.
• De bodemverontreinigingsdeskundigen. Zij kunnen u informeren over de technische en wetenschappelijke aspecten van bodemverontreiniging, bodemonderzoeken of zelfs de behandeling van een bodemverontreiniging. U moet wel weten dat dit privébedrijven zijn en dat het advies niet gratis is!
• De erkende laboratoria kunnen u eveneens advies geven in verband met de chemische analyses die u kunt laten uitvoeren.

Er zijn ook organisaties die zich bezighouden met de problematiek van moestuinen in de stad. U vindt ze in ons portaal Good Food.

Bronnen
Voor het samenstellen van deze gids heeft Leefmilieu Brussel zich gebaseerd op zijn ervaringen met de begeleiding van bodemanalyses van collectieve moestuinen, de ervaringen van de “bodemfacilitator”, gesprekken met onder meer laboratoria en OVAM, en het voorbeeld van andere gidsen, zoals de gids van Toronto “From the ground up”.

Disclaimer
Deze aanbevelingen zijn van algemene informatieve aard.
Het Brussels Instituut voor milieubeheer (Leefmilieu Brussel) ziet erop toe dat deze aanbevelingen zo correct en volledig mogelijk zijn, maar kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de manier waarop ze worden gebruikt en geïnterpreteerd.
Leefmilieu Brussel geeft geen enkele garantie met betrekking tot de geschiktheid van bodems voor tuinieren of andere situaties die van toepassing zijn op tuiniers. Het is de taak van de tuinier om te zorgen voor geschikte omstandigheden om te tuinieren op de gekozen locatie.