Geef hier een voorstelling van uw organisatie, en meer bepaald van haar Good Food-benadering.

Eerste ervaringen met de aanleg van 4 zelfvoorzienende heuvels

Deze pagina is door de ondernemer geschreven in het Frans en werd automatisch vertaald. 

Het concept van een heuvel wordt door veel mensen vaak meteen in verband gebracht met ‘permacultuur’. Dat gold ook voor ons.

Natuurlijk wilden we deze beroemde zelfvruchtbare teeltmethode uitproberen...

Lasagne, hugelkultur, sandwichheuvel, enz., er is keuze genoeg! We kozen voor een structuur die niet te eenvoudig (anders is het niet leuk) en niet te ingewikkeld was om te realiseren. Bovendien wilden we de kwaliteit van onze grond verbeteren, dus leek het ons interessant om op lange termijn goede aarde en compost toe te voegen. De bodem is niet vervuild (we hebben geluk in onze regio Evere), maar hij is erg compact (leem-klei) en de toevoegingen van de heuvel, evenals de bewegingen van materiaal en wormen kunnen geen kwaad.

 

Stap 1: mensen bij elkaar brengen en aan de slag gaan

Onze vrienden van Mutinerie Village, in de Perche, noemen het “coups de foin”: een gerichte bliksemactie waarbij een groep gemotiveerde mensen wordt bijeengebracht. Wij hebben deze acties onze “transform'actions” gedoopt.

Op zondag 22 april hebben we onze eerste twee heuvels met veel plezier en in een goede sfeer aangelegd, in de zon! De andere twee zijn de week erna aangelegd.

Hun samenstelling:

  • een kartonnen basis (uiteraard zonder inkt en zonder lijm). Dat trekt namelijk wormen aan. Dat is goed voor de bodem. Besproei het karton goed (het is eigenlijk beter om elke laag die je legt te besproeien, dat zorgt voor vocht in de hoop)
  • een afwisseling van lagen stikstofhoudend materiaal (stikstof = als het groen is, dus vers, levend. Bijvoorbeeld: gemaaid gras) en koolstofhoudend materiaal (koolstof = bruin, vrij droog en dood. Bijvoorbeeld: dode bladeren). Stikstoftekort moet ten koste van alles worden voorkomen! We hebben in totaal twee lagen gemaaid gras en twee lagen dode bladeren afgewisseld. We hebben elke keer goed water gegeven
  • een afwisseling van goede aarde en goede compost. We hebben ons aan deze verdeling gehouden: 2 lagen aarde voor 1 laag compost. We gaan zo door totdat we vinden dat de heuvel hoog genoeg is. Hoe hoger hij is, hoe minder pijn je daarna in je rug hebt...
  • Om af te sluiten: mulchen. Nou ja, bij wijze van spreken, want we gebruiken niet per se stro. We hebben gekozen voor brf. We leggen dus een flinke laag brf op de heuvels (ongeveer tien centimeter).

Het is belangrijk om de heuvel daarna 3-4 dagen met rust te laten en dus de verleiding te weerstaan om er iets in te planten of te zaaien. Het risico is namelijk dat alles wat je erin stopt verbrandt door de hoge temperatuur die in de heuvel ontstaat. Dat hebben we tenminste meerdere keren gelezen... dus hebben we geen risico genomen.

 

Stap 2: we gaan planten!

Omdat we het nogal druk hadden, zijn we pas begin mei begonnen met planten. Nu is alles goed gegroeid en zijn de heuveltjes niet meer te herkennen. Ze wemelen van de biodiversiteit (er leven letterlijk verschillende soorten mieren), dat is geweldig! Vlinders, lieveheersbeestjes en een heleboel insecten die we niet kennen...

Maar voordat we gingen planten, moesten we ons eerst een beetje informeren. We wilden dit niet zomaar doen: we gaven er de voorkeur aan om een vruchtwisseling van jaar tot jaar te organiseren, om de bodem niet uit te putten.

Twee uitdagingen:

  • De planten slim verdelen op basis van botanische families, zodat je nooit dezelfde familie op twee verschillende heuvels hebt, omdat je een rotatie wilt maken. Wat betekent dat? Simpelweg dat het volgende jaar de inhoud van heuvel 1 naar heuvel 2 gaat, die van heuvel 2 naar heuvel 3, enz. Als er dus planten van de familie Solanaceae (bijvoorbeeld tomaten, paprika's) in heuvel 1 staan, mogen die niet in heuvel 2 staan.
  • Combineer planten die goed bij elkaar passen en vermijd slechte combinaties (goede combinatie: Oost-Indische kers met tomaten, omdat Oost-Indische kers bladluizen aantrekt / slechte combinatie: tomaten en aardappelen, of kool, of maïs).

Er zijn talrijke websites, boeken en video's over het principe van goede/slechte combinaties in de tuin. Vervolgens moet u een selectie maken en testen.

Onze indeling:

  • Heuvel 1: koolsoorten (broccoli, bloemkool, enz., uit de familie van de Brassicaceae), aubergines (familie van de Solanaceae, zoals tomaten), bonen (familie van de Fabaceae) en aardappelen (ook uit de Solanaceae, zoals tomaten. Ja, echt waar!).
  • Heuvel 2: dit is het rijk van de Cucurbitaceae (pompoenen, courgettes, enz.). We hebben er ook maïs (familie van de Poaceae) in geplant, enkele aardbeiplantjes en zonnebloemen. We kunnen er naar believen uien en prei aan toevoegen.
  • Heuvel 3: dit is het rijk van de Solanaceae. We hebben er tomaten, paprika's en chilipepers geplant. Onder de tomatenplanten groeit natuurlijk basilicum. Ze gaan heel goed samen, zowel in de moestuin als in de salade. Er groeien ook wortelen, langzaam maar zeker. We hebben er nooit de erwten en kikkererwten aan toegevoegd die we aanvankelijk van plan waren. Er zijn vanzelf mosterdplanten bijgekomen.
  • Heuvel 4: dit is de minst complete heuvel, omdat we niet alles hebben kunnen kopen wat we nodig hadden (tijdgebrek, uitverkoop bij La Ferme Nos Pilifs). Er groeit een zeer grote en mooie quinoa, die het hier erg naar zijn zin heeft. We hadden er ook rapen geplant, die inmiddels zijn geoogst. We waren van plan om broccoli, spinazie, bieten, boerenkool en amarant te planten.

Op bijna alle heuveltjes staan bloemen: voornamelijk zonnebloemen en Oost-Indische kers. Volgend jaar zullen we proberen het nog beter te doen.

We hebben ook zoveel mogelijk kruiden geplant. Het is aan te raden om kruiden rondom de heuveltjes te planten, omdat ze een zeer goede bescherming bieden tegen ongedierte.

Een bijzonderheid: twee van de heuvels zijn uitgerust met een microporeuze slang die is aangesloten op een watertoevoer en die onder de heuvels doorloopt (tussen de kartellaag en alles wat daar bovenop is aangebracht). In principe zouden de heuvels zichzelf moeten onderhouden en goed moeten groeien. We wilden dit testen: twee heuvels die van onderaf worden geïrrigeerd, twee heuvels die niet worden geïrrigeerd. Het idee van irrigatie van onderaf is om de planten aan te zetten tot het vormen van wortels om water op te zoeken.

 

Een interessant principe bij het aanleggen van ruggen: hoe meer planten, hoe beter! Het is belangrijk om een zo dicht mogelijk wortelnetwerk te creëren en dus een zo min mogelijk verdichte bodem. Als je bijvoorbeeld prei plant, is het beter om deze aan de basis van het witte gedeelte af te snijden dan ze uit de grond te trekken. Zo blijft niet alleen het wortelstelsel intact (en voorkom je dat de holtes die door de wortels zijn achtergelaten weer dichtgroeien), maar groeit er ook nog eens een nieuwe prei uit het witte gedeelte, en dat is toch wel leuk! Hetzelfde geldt voor aardappelen. We openen de heuvel, halen ze eruit en sluiten hem weer. Als we ze laten zitten, zullen er nog meer aardappelen groeien en dat is prima.

 

We voegen regelmatig nieuwe planten toe. Binnenkort kunnen we een flinke oogst aan komkommerachtigen en tomaten binnenhalen. Wat de quinoa betreft, zien we dit najaar wel.

Wordt dus vervolgd...

Inspirerende projecten

Homo Responsabilis Cacao

Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

Homo Responsabilis Cacao est une simulation d’affaires (business game) ayant pour vocation de sensibiliser les élèves aux enjeux économiques, sociaux et environnementaux du développement durable.

En plaçant les participants dans la peau de chefs d'entreprise impliqués dans le marché du chocolat au Nord et au Sud, le but est, dans un premier temps, de leur faire comprendre comment fonctionne et raisonne une entreprise. Ils développeront pour ce faire les compétences entrepreneuriales : esprit d’initiative, confiance en soi, réflexion sur un projet de vie, esprit d’équipe, communication, négociation…

Dans un deuxième temps, les élèves sont confrontés à des évènements d'ordre social et environnemental qui les amènent à se questionner et réagir sur ces thématiques (commerce équitable, RSE, labels, préfinancement, variation du prix des matières premières et son impact).

Une fois ces deux logiques intégrées, l'entreprise d'une part, le développement durable de l'autre, une séance de débriefing permet de resituer les participants dans leurs rôles concrets du quotidien (citoyen, consommateur, entrepreneur, travailleur), et de les amener à proposer des moyens concrets et réalistes d'agir, avec le secteur économique, dans le sens du développement durable.

Animation en classe : Homo Responsabilis consiste en un jeu de simulation de gestion d'entreprise dans un contexte Nord Sud. Il met en scène 2 entreprises du Sud (Côte d'Ivoire) et 1 entreprise du Nord mis en relation dans le commerce du chocolat.
Il permet à chaque participant d'assimiler par la pratique (tout en invitant le participant à se positionner personnellement quant aux enjeux mondiaux du développement durable) :
- les concepts théoriques de base de la responsabilité sociétale des entreprises et du développement durable appliqué à l'économie
- le commerce équitable
- les mécanismes économiques contribuant au développement durable
- les impacts des variations des cours des matières premières.
- les labels

Sur base de cette simulation, les participants vont pouvoir rencontrer, sous l'angle de la pédagogie active, les différentes compétences du référentiel FWB.

Effets attendus :

  • comprendre comment fonctionne et raisonne une entreprise au travers des compétences entrepreneuriales : esprit d’initiative, confiance en soi, réflexion sur un projet de vie, esprit d’équipe, communication, négociation…
  • se questionner et réagir sur les thématiques suivantes : (commerce équitable, RSE, labels, préfinancement, variation du prix des matières premières et son impact).
  • resituer les participants dans leurs rôles concrets du quotidien (citoyen, consommateur, entrepreneur, travailleur), et de les amener à proposer des moyens concrets et réalistes d'agir, avec le secteur économique, dans le sens du développement durable.

Public- cible :

  • Jeune faisant partie d’une structure jeunesse
  • NEET (Not in Education, Employment or Training (ni étudiant, ni employé, ni stagiaire) – Jeune en décrochage
  • Jeune (indépendant d’une école ou d’une structure)
  • Futur enseignant
  • Enseignant
  • Animateur – Accompagnateur/coach
  • Formateur

Informations complémentaires :

http://www.groupeone.be/homo-responsabilis/

    Documentatie

    MiiMOSA, Het grootste crowdfundingplatform voor landbouw en voeding

    Deze pagina is door de ondernemer geschreven in het Frans en werd automatisch vertaald.

    MiiMOSA is het eerste crowdfundingplatform dat zich uitsluitend richt op landbouw en voeding. Het platform werd eind 2014 in Frankrijk opgericht door Florian Breton, kleinzoon van een wijnbouwer, en is sinds eind 2017 ook actief in België. Het heeft inmiddels meer dan 1 300 landbouw- en voedselprojecten ondersteund.

    Door uw campagne op MiiMOSA te lanceren, maakt u uw initiatief en uw producten bekend bij het grote publiek, dat uw project zal financieren! Naast de financiering biedt een campagne tal van voordelen, zoals het uitbreiden van uw klantenbestand en het versterken van de loyaliteit van uw klanten en leveranciers...

    Maak uzelf bekend bij het grote publiek en financier tegelijkertijd uw projecten, vergroot uw naamsbekendheid en breid uw community uit!

    Laten we samen de hoofdrol spelen in onze landbouw en onze voeding.

    Materialen

    Methodologische gids - Collectieve tuinen

    Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

    Le Début des Haricots est fier de vous offrir ce guide d'agriculture urbaine, gratuit, en format PDF. Des collaborateurs chevronnés et passionnés vous livrent ici, dans ce guide, l'essentiel de ce qu'il vous faut pour commencer votre propre potager. 

    Vous y trouverez les étapes à suivre et les points d'attention à avoir en tête pour lancer un projet dans une dynamique participative. 

    Ce guide méthodologique peut être téléchargé gratuitement. N'hésitez pas à envoyer vos commentaires à l'équipe qui l'a réalisé à l'adresse jc@haricots.org

    Cet outil pourrait être amélioré au fil du temps grâce à vos contributions.

    Documentatie

    Grow It Yourself

    Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

    À vos pelles et tournevis !


    Mêler jardinage, bricolage et faire soi-même, voilà ce que nous vous proposons dans ce livret Grow It Yourself.
    Depuis plusieurs années, les lieux que nous avons habités — appartements avec ou sans balcon, maison avec petit jardin,... — nous ont obligés à expérimenter différentes
    techniques de culture.
    Grosse déception pour certaines d'entre elles, et superbe réussite pour d'autres !
    C'est justement celles-ci que nous vous avons compilé dans le Grow It Yourself.
    Et parce que l'objectif de ce GIY est également de vous faire gagner en autonomie alimentaire, vous trouverez des indications sur les outils et le matériel nécessaire,
    le niveau de bricolage, le temps que vous prendrez à le réaliser, etc.
    Bref, vous n'avez plus aucune excuse pour ne pas déguster vos propres légumes et découvrir tout le plaisir de potager chez vous !
    Foncez et miaaaaaam... à vous les tomates juteuses cet été !
     

    Documentatie

    Verzameling van activiteiten rond duurzame voeding

    Deze pagina is door de ondernemer geschreven in het Frans en werd automatisch vertaald. 

    Het agrovoedingssysteem brengt tal van uitdagingen met zich mee op sociaal, economisch, milieu- en gezondheidsgebied.

    Deze brochure heeft tot doel actoren uit de Brusselse sociale sector die activiteiten rond het thema voeding willen organiseren, aan te moedigen en te helpen. Voeding is immers een betekenisvol en cruciaal thema in de strijd voor een meer egalitaire samenleving.

    Ze wil de rijkdom en diversiteit van de bestaande instrumenten en middelen op het gebied van voeding in de verf zetten en aantonen dat vaak eenvoudige en goedkope activiteiten een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de emancipatie en empowerment van de deelnemers.  

    De brochure bestaat uit vijf hoofdstukken:

    1. Voedingsbeelden en -normen ontcijferen
    2. Het agrovoedingssysteem en de uitdagingen ervan begrijpen
    3. Kennis en vaardigheden valoriseren en versterken
    4. Belangrijke spelers
    5. Participatief onderzoek falcoop

    Deze brochure is opgesteld in het kader van het participatieve onderzoek Falcoop, bedacht en geleid door Bees Coop en Ceese-ULB van begin 2016 tot eind 2018. Dit project heeft tot doel de lokale vestiging van een coöperatieve, participatieve en non-profit supermarkt te organiseren en vervolgens te consolideren, voor een publiek dat afkomstig is uit de gemengde Brusselse bevolking en dat aanvankelijk grotendeels niet bewust was van duurzaam eten. 

    Documentatie

    Magazine Symbioses, n°103 : « Cultiver en ville »

    Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

    Du bac sur le trottoir au potager sur le toit, du jardin d’école au potager collectif, nombreux sont les urbains qui (re)découvrent le plaisir du travail de la terre et de la production de légumes. « Le potager, c’est l’école de la vie », témoigne une directrice d’école urbaine, dans ce dossier de Symbioses consacré aux potagers urbains. Utilisé à des fins éducatives, l’arrosoir peut alors devenir un outil pédagogique pour aborder les sciences, les maths ou le français. Pour tous les jardiniers urbains dont ce numéro se fait l’écho, « cultiver en ville », c’est aussi réduire le chemin parcouru entre la graine et l’assiette, se relier à son alimentation et à la nature, s’émanciper, partager. Dans ce numéro, vous découvrirez des expériences pédagogiques, des réflexions, des outils et de bonnes adresses.
    Vous pouvez vous : Abonner,   Commander le numéro ou télécharger les articles.

    Documentatie

    Beoordeling van de professionele primaire landbouwproductie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

    De Good Food-strategie "naar een duurzaam voedingssysteem" in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft als ambitie de voedingskwestie centraal te stellen in de Brusselse stadsdynamiek als zijnde een uitdaging op maatschappelijk, economische, sociaal en milieuvlak. Het heeft 7 assen, waarvan de eerste gericht is op voedselproductie. De becijferde doelstellingen van as 1, die betrekking heeft op professionele voedselproductie, zijn als volgt:

    • In 2035 zal de professionele stadslandbouw in de stad en de voorsteden 30% van de onbewerkte groenten en fruit produceren die door de Brusselaars worden geconsumeerd (in kg) – het doel is 5% in 2020.
    • In 2020 zal 100% van de nieuwe professionele landbouwprojecten performant zijn op milieu-, economisch en sociaal gebied.
    • In 2020 zal 100% van de landbouwgrond die in het GBP is opgenomen, nog altijd behouden blijven.

    Om de evolutie van de situatie van de professionele landbouwproductie in en rond het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in relatie tot de hierboven vermelde doelstellingen te kunnen beoordelen, werd begin 2018 een studie uitgevoerd. Deze studie wordt gepresenteerd in het document dat u hieronder kunt downloaden.

     

    Studies

    Cartographie des terres agricoles et des terres potentiellement utilisables pour l’agriculture en Région de Bruxelles-Capitale

    Ter info: deze studie bestaat enkel in het Frans

    Cette étude de « mise en place d'un système d'information géographique pour les terres agricoles en région de Bruxelles-Capitale » a été réalisée par l'asbl Terre-en-vue entre 2016 et 2018 et constitue une première étape dans la mise en place d'un observatoire du foncier agricole dans notre région.

    Le résultat est une première cartographie du potentiel en terres agricoles en RBC indiquant un potentiel « théorique » (non-vérifié sur le terrain, basé sur des données cartographiques uniquement) total de 480 ha de terres potentiellement utilisables sur le territoire de la région (terrains non construits constitués de parcelles contigües de minimum 1/2 hectare).

    Suite à une confrontation avec la réalité du terrain (contrats en cours, projets communaux, configuration du terrain, accès voirie, eau, qualité sol, exposition, …), les chiffres avancés par la cartographie théorique sont revus à la baisse :  161 ha mobilisables  dans le cadre d’un scénario plus réaliste, 277 ha dans un scénario optimiste.  Ces chiffres ne reprennent pas les 255 ha de terres faisant l’objet d’une déclaration de superficie à la PAC en 2015, et donc utilisées pour des activités agricoles actuellement. La différence entre les 2 scénarios résulte du fait que pour certains sites, les informations reçues des Communes peuvent être interprétées.  Ces chiffres pourront encore évoluer suite à une connaissance plus fine des diverses situations rencontrées sur le terrain. Ce travail permet de contribuer à une première ébauche d’observatoire du foncier bruxellois agricole.

    Studies

    Guide d’observation et pistes d’action pour des sols vivants en maraîchage

    Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

    Tu es confronté·e à des problèmes de compaction, de battance, d’érosion, de drainage insuffisant, de semelle de labour, de développement racinaire limité ?

    Tu souhaites mieux comprendre le rôle que jouent l’activité biologique et la matière organique dans ton sol ?

    Tu souhaites adapter tes pratiques au mieux aux conditions de ton sol ?

    Tu souhaites suivre l’état et la santé de ton sol année après année ?

    Tu souhaites réaliser l’évaluation d’une nouvelle parcelle avant sa mise en culture ?

     

    À travers une série de critères pertinents et facilement observables sur le terrain, le Guide d’observation et Pistes d’action pour des sols vivants te proposes de structurer mentalement les étapes importantes par lesquelles il faut passer si tu veux observer un sol par toi-même et aller plus loin dans la compréhension de celui-ci.

    Ce guide est construit de façon à ce que tu puisses :

    • Te poser les bonnes questions et procéder de manière efficace pour observer ton sol ;

    • Te reposer sur des bases solides pour interpréter tes observations de terrains ;

    • Identifier les points d’attention ou problématiques qui découlent de tes interprétations;

    • Envisager des pistes d’action concrètes pour agir face à ces problématiques ;

    • Évaluer l’impact de tes actions dans le temps.

     

    En fonction de tes besoins, le guide te propose d’utiliser différents parcours. Tu obtiendras ainsi un diagnostic instantané qu’il te sera possible de répéter pour réaliser un suivi-évaluation continu et observer des changements au fil des saisons, des années...

    Le Guide d’observation et Pistes d’action pour des sols vivants a été co-construit en collaboration avec plusieurs maraîcher·e·s et expert·e·s belges. Il reprend une série de pratiques culturales concrètes en réponse aux observations qu’il est possible de réaliser sur terrain. Ces pistes d’action permettent aux maraichères et aux maraichers d’ouvrir un nouveau champ de possibles dans leur manière de travailler et d’envisager d’autres pratiques déjà mises en place par d’autres en Wallonie.

    Documentatie