Telen

Ter info: deze tool bestaat alleen in het Frans

Pour remédier à la rareté des terrains et à leur inaccessibilité aux porteurs de projets en milieu urbain, certains maraichers développent une approche innovante de culture sur petites surfaces et sur plusieurs sites.

Ce guide propose différents outils et conseils issus de l’expérience menée à Bruxelles par les maraichers de la coopérative Cycle Farm.
→ Cultiver sur plusieurs terrains – stratégie multi-sites

Qu’entend-on par « stratégie multi-sites » ?

Comment la mettre en place et quelles sont ses implications ?

En quoi permet-elle de faciliter l’accès à la terre en milieu urbain ?
→ Évaluer et choisir un terrain – outils EVA-TER

Comment rechercher et trouver un terrain à mettre en culture ?

Lorsqu’un terrain nous est proposé, comment savoir s’il correspond aux besoins d’un maraicher ? Comment faire un choix parmi plusieurs terrains potentiels ?

Sur base de quels critères ?
→ Sécuriser son activité – contrats d’accès à la terre

Quels contrats établir en fonction du type de terrain ?

Quelles sont les particularités à prendre en compte, pour un accord de courte ou longue durée ?

Quelles en sont les conséquences ?
→ Réfléchir à l’agencement des cultures – design maraicher

Comment agencer les cultures sur une petite surface ?

En fonction de quels principes ?

Quels sont les éléments importants à prendre en compte ?

Ter info: deze studie is alleen beschikbaar in het Frans

Le projet de recherche SPINCOOP s'inscrit au sein de l’action Co-Create consacrée aux systèmes alimentaires justes et durables.
L’objectif de SPINCOOP est d’étudier les conditions de viabilité économique et agro-écologique, de résilience et de création d’emploi du modèle SPIN Farming (Small Plot Intensive Farming) tel qu’adapté à Bruxelles par la coopérative de maraichers Cycle Farm.

Ce modèle, initialement développé au Canada, propose un ensemble de principes et de techniques de maraichage urbain bio-intensif en petites surfaces. Il favorise la production avec des investissements de départ réduits sur des espaces de petites dimensions (jardins et propriétés privés). Les légumes cultivés sont choisis pour leur haute valeur ajoutée et commercialisés via la vente directe à l’échelle locale.
Mené pendant trois ans entre 2015 et 2018, le projet SPINCOOP bénéficie du soutien de l’Agence bruxelloise de l’Innovation et de la Recherche (Innoviris) et rassemble des partenaires issus d’horizons variés : deux maraichers (Cycle Farm), un consultant (Crédal) et une équipe de chercheurs universitaires  (Agroecology Lab et CEESE – Centre d’Études Économiques et Sociales de l’Environnement – de l’ULB).

La démarche de recherche, appelée co-création ou recherche action participative, repose sur la construction collective de connaissances par des allers-retours continuels entre l’action et la réflexion. Les acteurs de terrain s’engagent au même titre que les chercheurs dès la définition des questions de recherche et tout au long du processus, ce qui permet d’assurer la pertinence soci(ét)ale de celui-ci.

L’équipe SPINCOOP a identifié et analysé, au cours des trois premières années d’activité de Cycle Farm, une série d’enjeux considérés comme cruciaux pour la viabilité et le potentiel d’essaimage de ce type de modèle agricole hybride, inspiré par le SPIN Farming mais également porteur d’ambitions sociales, communautaires et environnementales plus larges.

In 2017 werd in het kader van de Good Food strategie door Brussel Leefmilieu en Brussel Economie en Werkgelegenheid, de opdracht gegeven voor een studie om op basis van een inventaris na te gaan wat de mogelijkheden zijn om over aangepaste instrumenten voor ruimtelijke ordening te beschikken om de ontwikkeling van stadslandbouw op haar grondgebied te bevorderen. Om de betrokken actoren te integreren, namen ook Brussel Stedelijke Ontwikkeling (BSO) en Perspectives deel aan de follow-up van de studie.

De belangrijkste bevindingen en aanbevelingen worden in het onderstaande te downloaden document weergegeven.

De verschillende pistes moeten nog verder door de bevoegde autoriteiten worden geanalyseerd.

Een vertaling van de samenvatting alsook de conclusie van de studie kan u hieronder vinden

U wil de veerkracht van uw onderneming versterken met het oog op een bedrijfsomgeving die continu in beweging is?

U zoekt naar mogelijkheden om de toekomst van uw onderneming te bestendigen via innovatie en optimaal grondstofgebruik?

Volg het voorbeeld van Viangro, Carodec, Choux de Bruxelles en vele anderen

Neem deel aan het gratis begeleidingstraject RESILIENCE DESIGN !

• «Door het uitvoeren van de acties die tijdens de begeleiding zijn geïdentificeerd is onze afvalproductie met de helft verminderd », Viangro
• «De begeleiding heeft geholpen bij de uitbouw van een netwerk van gemotiveerde bedrijven inzake circulaire economie », Choux de Bruxelles
• «Een mooi voorbeeld van circulaire economie in een stedelijke omgeving, waar de begeleiding heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van ons bedrijfsmodel », PermaFungi

Waarover gaat het ?

Bij de methode Resilience Design gaan experten in bedrijfsadvies, in dialoog met de onderneming, op zoek naar mogelijkheden om de veerkracht van de onderneming te versterken, door in te zetten op innovatie en optimaal grondstofgebruik. Tijdens verschillende werksessies, verspreid over een periode van 6 maanden, wordt hierbij een actieplan opgesteld, waarmee de onderneming praktisch aan de slag kan.

Gratis deskundige begeleiding

Leefmilieu Brussel geeft aan 40 kleine en middelgrote Brusselse ondernemingen de mogelijkheid om in 2017 gratis het begeleidingstraject Resilience Design te doorlopen.

Afbeelding

Hebt u interesse ?

U kan zich kandidaat stellen door het document dat u hier kan terugvinden ingevuld naar resiliencedesign@ecores.eute versturen

Deze ondersteuning van Leefmilieu Brussel kadert binnen het Gewestelijk Programma Circulaire Economie (GPCE).

Velt biedt technisch advies als onderdeel van het project Verger Partagé.

• Welke fruitboom past in een kleine stadstuin?
• Hoe plant je een fruitboom?
• Breng een mulchlaag aan onder je fruitboom
• Snoeien we grootfruit altijd het best in de winter?
• Hoe snoei je winterbomen in de winter?
• Snoei je een jonge, volwassen of oude fruitboom?

Gedeeld fruit in Brussel

Fruitbomen zijn enorm waardevol voor een stad. Toch genieten we niet altijd ten volle van deze bomen en hun vruchten. Vaak omdat we de mogelijkheden niet kennen. Met Verger Partagé wil Velt Brussels stadsfruit opwaarderen. Maar hoe?

Ontsluiten

Waar vind je fruitbomen in Brussel? We hebben geen zicht op wat er aanwezig is. Niet op openbare plaatsen, noch in particuliere tuinen. Velt maakt Brussels fruit zichtbaar op de kaart, waardoor Brusselaars goesting zullen krijgen om zelf met fruit aan de slag te gaan. 

Planten

Velt plantte in 2018 haar eerste collectieve boomgaard in Brussel op het domein van vzw Parckfarm. De boomgaard wordt nu beheerd door een groep actieve vrijwilligers, die 5 keer per jaar een begeleiding krijgt van Velt. Wil je kennismaken met deze groep enthousiastelingen? Kom dan naar het oogstfeest. Ze zullen jou met plezier rondleiden in de boomgaard. 

Kennis delen

Velt toont Brusselaars hoe je gezond fruit teelt en oogst. Wil je weten hoe je een fruitboom moet planten of snoeien? Bekijk de filmpjes op de website van Verger Partagé.

Start je eigen Verger Partagé!

Velt zet nu ook haar expertise in om gedeelde buurtboomgaarden te ondersteunen. Heb je zelf een boom of boomgaard, maar is het voor jou alleen te veel werk? Wil je met de mensen uit je straat bomen planten en samen verzorgen, maar weet je niet hoe te beginnen? Of ken je een boomgaard waarvan het fruit niet wordt geplukt en wil je iets doen tegen de verspilling ervan? Er zijn verschillende redenen om een buurtboomgaard te starten. Velt helpt je graag bij je project. Bekijk hiervoor onze handleiding.

Meer weten?

Stuur een mailtje naar catheline@velt.nu.

De projectoproep “Be Circular – Ondernemingen” ondersteunt innovatieve projecten die de core business van een (of meerdere) onderneming(en) naar meer duurzaamheid willen creëren of doen evolueren in een optiek van circulaire economie.

Voor wie?

Alle bedrijven (starters of reeds lang bestaande ondernemingen, zeer kleine of grote ondernemingen), zelfstandigen, vzw’s, partnerschappen van bedrijven, enzovoort die economische activiteiten ontwikkelen die worden uitgeoefend in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Voor wat? 

Elk innovatief initiatief of project of elk initiatief of project dat als doel heeft uw core business tot stand te brengen of te laten evolueren naar meer duurzaamheid vanuit een standpunt van circulaire economie.

Categorieën:

Voor de projectoproep zijn de categorieën: Lancering van een nieuw project, Scale-up, Transitie en Circulaire werven

• be circular_Lancering: “Lancering van een nieuw project” richt zich tot de Brusselse ondernemingen voor elk project van lancering of ontwikkeling van een economische activiteit op het vlak van de circulaire economie.
• be circular_Scale Up: “Scale-up” betreft de ontwikkeling op gewestelijke schaal van een reeds bestaande activiteit op het vlak van circulaire economie voor bedrijven van minstens 3 jaar oud.
• be circular_Transitie: “Transitie” betreft de transformatie van een bestaande activiteit naar een circulaire economie voor bedrijven met minstens 10 medewerkers of meer dan 2 miljoen euro omzet.
• be circular_Circulaire werven : “Circulaire werven” betreft elke project van een bouwonderneming dat innovatieve oplossingen ontwikkelt om de oorzaken van de productie van bouwafval aan te pakken in plaats van het geproduceerde afval zelf en daarbij de human resources die aan de werken deelnemen valoriseert.

De projecten die wij zoeken hebben hoofdzakelijk betrekking op de volgende vier thema’s:

• 3R: Réparer, Réutiliser, Recycler (Herstellen, Hergebruiken, Recycleren) - alle sectoren samen
• Voedingssector (behalve landbouwproducten)
• Circulair bouwen
• Nieuwe economische modellen van de circulaire economie

Selectiecriterie voor het project:

Aangezien het gaat om een wedstrijd gebeurt de selectie op basis van de projecten die het best beantwoorden aan de criteria en dit tot wanneer het beschikbare budget is uitgeput.

De projecten worden beoordeeld op grond van vijf criteria:

1. Overeenstemming met de doelstellingen van de projectoproep (toepassing van de concepten van de CE)
2. Ze moeten hun milieu-impact en hun technische haalbaarheid aantonen
3. Ze moeten geloofwaardig zijn op economisch vlak
4. Ze moeten blijk geven van een innoverend karakter ten opzichte van het aanbod op de Brusselse markt of van een wezenlijke evolutie qua positieve effecten, zowel voor het gewest als voor de belanghebbende partijen van het project.
5. Potentieel voor het creëren van economische waarde en werkgelegenheid in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Om wat te ontvangen ? 

• Een specifieke financiële steun van het Gewest die tot € 30.000, € 80.000 of € 200.000 kan oplopen, al naargelang de categorieën
• Steun op aanvraag van alle bedrijfsondersteunende diensten
• Promotie van het welslagen van uw project