Telen

Het project Co-tuinieren : dit project ondersteunt de stadslandbouw in de hoofdstad door het delen van ongebruikte tuinen te bevorderen. Veel Brusselaars kweken geen groenten en fruit in hun tuin, terwijl anderen ervan dromen, maar niet over een 

Sommige Brusselaars hebben een tuin, maar…geen flauw idee van de heerlijke producten die er zouden kunnen groeien. Andere inwoners met groene vingers dromen van een lapje grond om lekkers op te verbouwen. Het Co-tuinieren brengt die Brusselaars en hun complementaire ressources samen en laat ze als “tuinersduo » aan de slag gaan !

Het co-tuinieren brengt bewoners uit eenzelfde wijk dichter bij elkaar om samen in de moestuin te werken en weetjes en vaardigheden uit te wisselen. De duo’s worden gevormd tijdens workshops en activiteiten georganiseerd door buren of buurfactoren (gemeenten, verenigingen,..) of via tuinforums.

Het kan bij uw buren zijn, bij een vriend of vriendin of zelfs bij iemand die u nog niet kent, maar het is altijd mogelijk om een stukje grond te vinden om te tuinieren. Zelfs in de stad zijn er heel wat mogelijkheden! Tuin, koer, terras, dak … al deze ruimtes kunnen worden gebruikt om wat groenten te kweken.

U beschikt niet over een dergelijke ruimte? Zoek dan iemand die er een heeft en stel voor om samen te tuinieren!

Met de co-tuinierenkit kunt u een workshop organiseren in uw straat of wijk.

Ter info: dit inspirerend project is alleen beschikbaar in het Frans

Le mur aveugle bordant une propriété abritant une belle maison moderniste à l’angle de l’avenue Rogier et la rue Alexandre Markelbach à Schaerbeek était continuellement couvert de tags, pas toujours très artistiques... Deux voisines lassées de ce paysage dégradé ont l’idée d’aménager un potager collectif au pied de ce mur. Elles mobilisent quelques voisins et contacte le propriétaire de mur qui adhère immédiatement au projet.

Un potager vertical pour embellir la ville et créer des liens entre voisins

Le projet vise donc à protéger le mur des dégradations répétées et embellir la rue mais il doit permettre aussi aux voisins de se rencontrer dans le plaisir de partager quelque chose qui a du sens pour eux.

Le groupe contacte alors la commune et reçoit son soutien pour effectuer les travaux dans le trottoir et la construction des jardinières. Pour donner de la visibilité à leur initiative et lancer la dynamique, il réalise des pochoirs annonçant « ICI THE POTAGER VAN ALEXANDRE» (titre multilingue faisant référence au prénom du peintre Alexandre Markelbach qui a donné son nom à la rue). Cette première action suscite des réactions enthousiastes et se termine par un apéro de rue.

Le potager est alors aménagé collectivement avec le soutien de Jonathan de l’association « Jardins comestibles ». Il prend la forme d’une longue bande de terre d’environ 18m sur 50cm de large et prévoit des plantations grimpantes afin de couvrir le mur au maximum. On y trouve des légumes bien sûr - courges, salades, haricots, tomates, menthe, etc. - mais aussi des fruits - un poirier, deux pommiers et des fraisiers placés en hauteur pour éviter d’être arrosés par les chiens. Chacun peut se servir ! De petits panneaux sont installés sur le grillage afin de piloter les voisins pour les cueillettes et l’arrosage (« Les tomates aiment l’eau mais pas sur leurs feuilles », « La mizuna se mange en salade avec photo », …). Un crochet avec ciseau est suspendu au grillage afin d’aider les voisins à se servir.

Une tournante est organisée afin d’arroser quotidiennement les nouvelles plantations, l’action est encouragée par la distribution de quelques arrosoirs customisés. Un tableau noir facilite la communication entre les jardiniers et, contre toute attente, est aussi investi par des passants qui y notent des petites remarques positives ou humoristiques !

Plus tard, le potager vertical est complété par une boite à livre et un hôtel à insecte (où des œufs d'abeilles ont été déposés en début de saison) et des nichoirs pour attirer les oiseaux. Des fêtes sont régulièrement organisées dans le potager, notamment le jour de la fête des voisins où la rue est fermée aux voitures.

Voilà un projet qui a embelli la rue - le potager est véritablement spectaculaire et il n’y a plus de graffitis - et a permis aux voisins de se rencontrer et de tisser des liens d’amitié !

Le projet a été soutenu dans le cadre de l’appel à projets citoyens Good Food – Inspirons le quartier en 2017.

Ligt er in jouw buurt een plek die je wilt aanleggen met een of meerdere fruitbomen? En die je samen met buurtbewoners wilt verzorgen, plukken en koesteren? Dan is een Verger Partagé of Buurtboomgaard ongetwijfeld iets voor jou!

Na het succesverhaal van de samentuinen, zet Velt nu ook haar expertise in om gedeelde buurtboomgaarden te ondersteunen. Of je nu een buurtboomgaard organiseert als gemeente, bedrijf, school, vereniging of een gewone groep mensen, in de handleiding van Verger Partagé lees je alles over hoe je van start gaat.

Hulp nodig bij het schrijven van je dossier? Velt helpt je graag bij het waarmaken van je plannen. Contacteer ons op vergerpartage@velt.be.

Sociale huurders beschikken in de meeste OVM's over gemeenschappelijke tuinen en pleintjes. Deze tuintjes brengen wat meer groen in de wijk en bieden de kans aan bewoners om elkaar te ontmoeten. Vriendelijkheid staat centraal in deze gemeenschappelijke moestuinen. Tuin 67, gelegen in de Marbotinstraat 67, opent bijvoorbeeld iedere dag haar deuren voor het publiek vanaf 16u. Je kan er terecht voor een "koffiepauze". 

Een tuin waar eenzaamheid geen wortel schiet

De tuin van het Brusselse OCMW-rusthuis Anne-Sylvie MOUZON werd, in samenwerking met GoodPlanet Belgium, omgetoverd tot ‘Het Kleine Paradijs’. Een groen plekje om in te werken, te wandelen en van te genieten. Senioren en kinderen komen samen tuinieren en spelen. Mensen uit de buurt steken een handje toe. Vogels, kevers, vlinders en ander klein grut uit de natuur voelen zich er ook thuis.

Meer info : https://www.goodplanet.be/nl/generatietuin-het-kleine-paradijs/

Ter info: deze studie bestaat enkel in het Frans

Le projet ULTRA-TREE a étudié la viabilité de projets de maraîchageprofessionnel (péri-)urbains en pleine terre sur très petites surfaces en phase de lancement. L’enjeu ayant motivé ce projet a été de savoir comment soutenir efficacement l’installation de projets de maraîchage (péri-)urbain sur petites surfaces pour satisfaire la demande bruxelloiseen fruits et légumes de manière durable.

La recherche a été menée au départ de deux terrains d’expérimenta-tion, situés à Anderlecht:

• L’Espace Test Agricole «Graines de Paysans», destiné à un public de ma-raîchers cherchant à s’installer professionnellement et souhaitant tester leurs activités agricoles en bénéficiant d’un accompagnement tech-nique, économique et organisationnel afin de développer des modèles économiques viables;
• Le Champ-à-Mailles - espace potager de la Maison Verte et Bleue, mo-dèle agricole diversifié selon des “techniques bio-intensives” intégré dans le cadre d’un projet plus large de sensibilisation et éducation à l’alimentation durable.

Projecten voor stadslandbouw breiden zich uit in verschillende vormen en kunnen a priori overal plaatsvinden waar de ontwikkeling van de stad hen de ruimte laat – op onbebouwde grond, rond gebouwen, maar ook op daken, op balkons, in kelders en natuurlijk op de weinige grond die als landbouwgrond wordt erkend.

Wat zijn de regels die van toepassing zijn op deze landbouwprojecten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

De Gids van de belangrijkste stedenbouwkundige en territoriale voorschriften die van toepassing zijn op stadslandbouwprojecten geeft een overzicht en uitleg van de belangrijkste stappen en regelgeving met het oog op een harmonieuze integratie van de landbouw op het grondgebied van ons Gewest, in de huidige stand van de kennis en de toepasselijke teksten.

Ter info: dit inspirerend project is alleen beschikbaar in het Frans

Pour une culture en bacs sur toit

• La méthode testée:

Système de bacs avec réserve d’eau et billes d’argiles pour faire remonter l’eau par capillarité dans le bac supérieur contenant le houblon. Les bacs ont été construits avec des futs de bières de 30L non consignés. Une structure triangulaire en bois protège le tout et sert de support à la fois à une « hampe » de 3-4 m (pour la première année) pour faire grimper le houblon et un parapluie retourné pour la récupération de l’eau de pluie. Le système de parapluie inversé serait autonome si la pluviométrie à Bruxelles était constante sur l’année.L'année 2018, avec sa longue période de sécheresse, a démontré la nécessité d’un arrosage d’appoint, d’où la décision de placer un système de goutte-à-goutte en cas d’absence prolongé de pluie.

• Matériel utilisé pour les constructions de 56 bacs à houblon en upcycling: 56 fûts jetables, 56 seaux d’olive, 56 bouteilles PET, env. 200 palettes en bois, 90 litres de billes d’argile récupérées, 168 bouchons en liege, 1500 litres de substrats compost/terreau.

Pour une culture sur friche (contact du bac avec le sol)

• Matériel : géotextile + machine à coudre & fil à coudre résistant + grillage à poule + paille (un petit balot pour 5 bacs) + pince à coupe
• Isolation des bacs d'une couche de 5cm de paille fixée avec du grillage à poule. Cela permet à la fois d'isoler la terre et les racines (garde l'humidité en été et protège du gel en hiver) et de servir de gite pour certains insectes comme les perces-oreilles qui s'occuperont des pucerons .
• Quelle taille de bac idéale? Plusieurs formats ont été testés. D'ici quelques années nous pourrons évaluer l'impact de la taille du bacs sur la qualité et quantité de houblons produits.
• Privilégiez la pose des bacs contre des murs avec cordes (6-8m)

Pour les plants qui ne sont pas contre des murs

•  méthode testée = style parasol :
• Enfoncer un tube en métal creux de 60cm dans une profondeur de 40/40cm du sol. Ex : poteaux de signalisation – échafaudage – arceaux vélos ... ca se trouve d'occasion facilement. 
• Insérer un mat d'environ 5-6 m de haut et placer des cales pour qu'il ne tangue pas! On a testé avec des bambous de 5-7cm de diamètre.
• En fonction de la solidité/hauteur de votre mat, vous pourrez y accrocher au sommet 1 ou plusieurs cordes que vous dirigerez vers les plants de houblons
• Houblon sur l’espace public : Soyez attentif au lieu d’implantation des houblons. En effet, un éclairage public permanent et trop intense pourrait limiter la formation de cônes . 
• A terme, il serait intéressant d'étudier l’influence de différents milieux urbains, taille de pots, orientation, pleine terre, variété, exposition a la lumière artificielle, ... sur la croissance et sur la floraison.

Ter info: deze studie bestaat enkel in het Frans

S’inscrivant dans la continuité du recensement réalisé en 2013 et d’autres initiatives visant à favoriser l’implantation des potagers en ville (politique Good Food), cette étude a pour objectif de mettre à jour la base de données existante relative aux potagers urbains collectifs en Région de Bruxelles-Capitale.

Afin d’atteindre ces objectifs, la mission s’est divisée en plusieurs tâches:

• Recenser les sites potagers existants, nouveaux ou supprimés, à venir ou menacés.
• Réaliser le SIG lié à ce recensement
• Faire l’état des lieux de la situation en 2018 et la comparaison avec la situation de 2013

Retrouvez l'étude dans son entièreté.

Si vous souhaitez utiliser les données cartographiques dans un logiciel SIG, voici le lien vers le webservice WFS : https://wfs.environnement.brussels/belb?

Zin om mee te werken aan een meer duurzaam leefklimaat in je wijk? Je hoofd zit vol ideeën maar je weet niet hoe je eraan moet beginnen?

Projectoproep Vooruit met de Wijk van Leefmilieu Brussel werd in het leven geroepen om je te helpen met de uitvoering van je collectieve wijkprojecten, met misschien wel financiële steun tot 15 000 €.

Vooruit met de wijk: wablieft?

In 2016 heeft Leefmilieu Brussel zijn burgerprojectoproepen samengebracht via de overkoepelende oproep Vooruit met de Wijk. Elk jaar worden burgercollectieven gevraagd om een duurzaam project voor te stellen dat ze binnen hun wijk wensen te ontwikkelen.

Dit project moet in de eerste plaats participatief zijn. Het richt zich tot de wijkbewoners en is opgebouwd rond hun ideeën, hulpmiddelen, motivaties en vaardigheden. De projectdragers moeten zich volledig openstellen naar de wijk en zoveel mogelijk mensen rond het project scharen. Het is immers de bedoeling om de wijk nieuw leven in te blazen en de levenskwaliteit in de wijk te verbeteren door de bewoners warm te maken voor milieubescherming en duurzame ontwikkeling. Het project kan dan ook verschillende thema's beslaan, zoals:

• Bieden van meer Good Food, seizoensgebonden, lokale en evenwichtige voeding via projecten rond culinaire workshops (bewaring van voedingsmiddelen, koken met restjes ...), het aanleggen van collectieve moestuinen of het bouwen van kippenhokken … altijd met een open blik op de wijk;
• Zorgen voor meer natuur binnen de wijk, via het ontwikkelen van projecten rond vergroening van gevels, door het uitbouwen van gemeenschappelijke ruimten om biodiversiteit te verhogen;
• Uitwerken van buurtcompostering om gebruik van organisch afval te bevorderen;
• Een 'zero waste' project met DIY-workshops, een systeem voor het uitwisselen van gereedschap of een plaats voor de occasionele verhuur van gebruiksvoorwerpen;
• Of de realisatie van een reeks projecten met verschillende thema's op schaal van de hele wijk met de Participatieve Duurzame Wijken, in het geval van grotere en vaak duurdere projecten.

Ontdek Vooruit met de Wijk projecten bij u in de buurt!

• Ontdek de kaart Vooruit met de Wijk

Wie kan aan deze projectoproep deelnemen?

De projectoproep is gericht op groepen van burgers, buren, kennissen, vrienden, dezelfde straat of wijk die gezamenlijk een project willen opzetten. De projectoproep is eveneens gericht op feitelijke verenigingen alsook op bepaalde soorten vzw's (vrijwilligers-vzw's, bestaande uit de burgers van het betrokken project).

De enige voorwaarden? Een stuurgroep van minstens 5 personen vormen dat het project gedurende zijn hele ontwikkeling zal dragen, en een participatieve werking verzekeren.

Raadpleeg de volledige modaliteiten voor meer informatie over de ontvankelijkheidscriteria van de projecten.

Welke steun wordt geboden door Leefmilieu Brussel?

Wordt uw project geselecteerd, dan komt het in aanmerking voor verschillende soorten steun: 

• Begeleiding door professionals, om te zorgen voor technische uitwerking van het project en methodologische aspecten ervan en ook voor opzetten van groepsbeheer;
• Financiële steun tot 15 000 € voor de participatieve duurzame wijken en tot 3 000 € voor de andere projecten;
• Opleidingen te kiezen uit een gezamenlijk thematisch programma;
• Netwerkvorming: bezoeken ter plaatse, gesprekken met projectbeheerders;
• Methodologische tools en technische fiches, online beschikbaar.

Overtuigd? Laat je inspireren ... en vlieg erin!