Geef hier een voorstelling van uw organisatie, en meer bepaald van haar Good Food-benadering.

Deelnemen aan of het opstarten van een gemeenschappelijke moestuin

Tuiniert u liever in groep, deelt u graag uw vaardigheden of wilt u uw tuinbouwkennis opkrikken in een ongedwongen sfeer?

Dan is de collectieve moestuin zeker iets voor u!

Wat is een collectieve moestuin?

Een collectieve moestuin wordt door een groep mensen onderhouden: het werk en de oogst worden gedeeld, er wordt samen beslist over de indeling van het perceel en de gewaskeuze en zo meer.

De werkingsregels van de moestuin worden vaak vastgelegd in een charter. Het gaat dus om een collectief en participatief project.

Verschillende soorten collectieve moestuinen

Sommige collectieve moestuinen bestaan uit één groot perceel dat gezamenlijk wordt gebruikt; andere worden in afzonderlijke percelen ingedeeld.

Soms is er een boomgaard, een composthoop, een bijenkorf of een gemeenschappelijk kippenhok.

De inspanningen en de middelen worden altijd gemeenschappelijk ingezet (zaaigoed, gereedschap, compost ...) en er wordt aangestuurd op het delen van kennis en het samenbrengen van mensen. Collectieve moestuinen dragen bij tot het verbeteren van de contacten tussen de wijkbewoners en versterken de tuinbouwvaardigheden van de deelnemers.

Een collectieve moestuin aanleggen

Zin om een collectief moestuinproject op te starten? En hebt u een grond op het oog in uw wijk? Neem deel aan de projectoproep 'Vooruit met de Wijk'! U komt in aanmerking voor financiële steun en methodologische begeleiding voor het werk in de moestuin en de groepsdynamiek.

Raadpleeg ook de Methodologische gids voor de creatie en het beheer van collectieve tuinen (enkel in het Frans).

Deelnemen aan een gemeenschappelijke moestuin

Brussel telt heel wat gemeenschappelijke moestuinen. Raadpleeg deze kaart voor meer informatie.

Bent u op zoek naar een collectieve moestuin? Schrijf ons op: guichet-jc@haricots.org.

Documentatie

Hulp voor een geslaagde moestuin

Wenst u meer te weten over stadslandbouw?

Vragen over de kwaliteit van uw bodem? Raadpleeg onze praktische gids bodemanalyse.

Vragen op de stedenbouwkundige en territoriale voorschriften die van toepassing zijn op stadslandbouwprojetcten? Raadpleeg onze gids over dit onderwerp.

Een netwerk van Moestuingidsen en Compost Gidsen staat eveneens tot uw beschikking, om u op weg te helpen naar de perfecte moestuin.

Ook verschillende Brusselse actoren die actief zijn in de stadslandbouw stellen opleidingen voor.

Zoekt u ondersteuning bij de opstart van uw project rond stadslandbouw ? Onze projectoproepen zorgen voor methodologische ondersteuning.

Tot slot kunt u ook onze technische fiches raadplegen.

Documentatie

Alaube

Deze pagina is door de ondernemer geschreven in het Frans en werd automatisch vertaald. 

Alaube is een Brusselse start-up opgericht door Alexandre Lefebvre.

  • Alaube begeleidt projectontwikkelaars die landbouw in de stad willen integreren en/of hun milieuprestaties willen verbeteren.
  • Alaube is actief in België en in het buitenland en helpt u van idee tot realisatie met oplossingen die aansluiten bij uw behoeften en middelen.
  • Alexandre Lefebvre is ook spreker en producent van 100% Brusselse honing en hop.
Opleidingen / Begeleiding

La pépinière citoyenne d'Uccle

Ter info: dit inspirerend project is alleen beschikbaar in het Frans

 

Pépinière citoyenne est un projet participatif portant sur les liens qu’entretiennent les Bruxellois·es avec l’arbre fruitier : il s'agit de remettre le fruitier sur la place publique et de créer des espaces de formation à la gestion d'arbres et arbustes fruitiers.

Tant qu’à amener de la biodiversité et des fruits en ville, autant le faire de manière locale et participative !

La Pépinière citoyenne d'Uccle est le premier espace de production de fruitiers du projet. Elle se veut être un lieu de formation-action capable de fournir chaque année des ateliers ouverts au public, ainsi que des arbres et arbustes fruitiers destinés à agrémenter les espaces publics de la commune. Laboratoire à la fois de résilience alimentaire et climatique et de gouvernance mixte (commune / citoyens), cette pépinière d'une superficie d'environ 5 ares prend place sur le site des espaces verts d'Uccle, et est accessible depuis le parc de Wolvendael. 

Si le modèle global de la pépinière a été décidé lors d'une soirée de co-création citoyenne et communale, sa gestion journalière repose sur un groupe de citoyen·ne·s motivé·e·s qui ont soif d'apprendre et de partager des savoirs-faire horticoles. N'hésitez pas à nous contacter pour rejoindre ce groupe porteur ! Consultez notre site ou notre page Facebook pour plus d'informations et d'actualités.

Inspirerende projecten

Comment gérer votre potager suivant les principes de la permaculture avec le logiciel Optiperma

Ter info: de inhoud van dit formulier bestaat alleen in het Frans

Optiperma, c'est quoi?

Optiperma est un logiciel qui se présente sous forme de Macro Excel faciles d'utilisation. Cet outil ne demande qu'une connaissance élémentaire d'Excel. Optiperma fonctionne en Visual Basic qui tourne sur Excel de Microsoft. Optiperma ne fonctionne pas sur les autres types de tableurs.

Que coûte Optiperma?

Optiperma est gratuit (Toutes les versions sont gratuites). Optiperma est ma contribution au mouvement vers une économie locale et durable.

Optiperma se décline en trois versions:

Optiperma Start est destiné aux potagistes individuels qui démarrent en permaculture.

  • Optiperma Start permet la gestion et le suivi des activités d'un potager
  • Optiperma Start aide au placement des cultures dans le respect des principes de la permaculture: associations de légumes et rotations annuelles
  • Optiperma Start conserve l'historique de toutes les activités du potager

Optiperma Fleurs: destiné aux potagistes individuels qui veulent travailler encore plus près de la permaculture. En plus des fonctions disponibles sur Optiperma Start,

Optiperma Fleurs permet de

  • positionner les fleurs protectrice du potager
  • faire le suivi des sols (amendements, paillages, maladies)
  • accéder à des fonctions de maintenance (ajout de parcelles, synchronisation d'associations)

Optiperma Collectif: destiné aux potagers collectifs

En plus des fonctions disponibles sur Optiperma Start et Optiperma Fleurs,

Optiperma Collectif permet de

  • gérer une combinaison de parcelles nominatives et/ou communes.
  • gérer une liste des tâches à réaliser (nominatives ou pas)
  • produire une visualisation de ces tâches sur le plan du potager
  • réaliser une synchronisation des tâches effectuées avec l'historique des activités
  • gérer la pépinière distribuée et la grainothèque du groupe

     

Que faire pour obtenir Optiperma?

D'abord, vous devez posséder un ordinateur sur lequel Excel de Microsoft est installé. Excel fait partie d'Office. Les versions les plus anciennes à Office 2016 sont mieux appropriées pour Optiperma.

Ensuite, il faut m'envoyer les mesures de votre potager (pascalwillain@gmail.com), avec

- une numérotation des parcelles (voir le dossier "les mesures de mon potager"),

- la liste des légumes qui avaient été cultivés sur ces parcelles les années antérieures et

- le nom que vous voulez donner à votre potager.

Après quelques jours de dur labeur, je vous envoie Optiperma Start paramétrisé pour votre propre potager ainsi qu'un mode d'emploi.

N'oubliez-pas que je reste disponible pour toutes questions! Je n'ai pas de call center en Inde pour gérer les problèmes. Ce sera juste moi tout seul pendant mon temps libre.

Je n'ai pas de site Internet ni de page Facebook (ni de compte Facebook d'ailleurs). Si ce projet grandit il se pourrait que j'aie besoin de mieux communiquer, mais bon l'idée est que cela reste gratuit, donc petit est moins cher que grand!!

Vous voulez en savoir plus? Contactez-moi à pascalwillain@gmail.com

Documentatie

Studie over opleiding en tewerkstelling in de sector van de stadslandbouw

 

Studie, Green SURF / C-RAU, 2018, 76 p.

Deze studie bevat een stand van zaken over de sector van de stadslandbouw en meer in het bijzonder over de bestaande opleidingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Er werd extra aandacht besteed aan de competenties die men er aanleert. Tegelijk werden professionals met een activiteit die van ver of van dichtbij te maken hebben met stadslandbouw geraadpleegd om onze analyse te verrijken met hun inzichten over de realiteit op het terrein.

Dit overzicht van de bestaande toestand wordt aangevuld met een analyse van de opleidingsprogramma's en de stadslandbouwmodellen in het buitenland (Canada, Frankrijk, Luxemburg, Nederland).

De uiteindelijke bedoeling van deze studie is het formuleren van aanbevelingen om een aanbod opleidingen over stadslandbouw te ontwikkelen voor hogescholen, het volwassenenonderwijs en instellingen voor de erkenning van competenties, zonder daarbij nodeloos te overlappen met het bestaande aanbod.

De studie probeert een antwoord te formuleren op de volgende vragen:

  • Welke beroepen kunnen in verband worden gebracht met stadslandbouw?
  • Welke nieuwe beroepen ontstaan er?
  • Welke competenties kunnen in verband worden gebracht met de verschillende beroepen?
  • Welke opleidingen bestaan er in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest? En in België?
  • Welke competenties leren ze aan?
  • Wie is er geïnteresseerd in stadslandbouwopleidingen?
  • Bestaan er voorbeelden van de opleidingen in het buitenland die ter inspiratie kunnen worden gebruikt voor het Brusselse model?
Studies

Buurtkippen

Elzenhof is een Nederlandstalig gemeenschapscentrum in Elsene. waar een hele waaier van initiatieven een plekje vinden. Er gaat bijzondere aandacht uit naar projecten die sociale cohesie en duurzaamheid centraal stellen. Concerten, films, taallessen, creatieve ateliers, kunstingrepen, speelweken, familievoorstellingen babbel-en speelcafés, buurtprojecten en evenementen, ….

Sinds 2018 herbergt het centrum ook het project Buurtkippen: een kippenren van de buurt, geplaatst op de binnenplaats van het centrum, bewoond door vier vrolijke kippen: Titi , Rousette, Rosalie en Petronella

Het project is opgezet door een groep buurtbewoners die al deelnamen aan mini-moestuin projecten, compostering, een pluktuin , buurtoven en workshops over duurzaam koken die ter plekke werden georganiseerd. Een kippenren leek daarmee een logische aanvulling op de lopende initiatieven en een concrete ondersteuning om afval te verminderen en voor een lokale en kwaliteitsvolle voedselproductie, al was het maar op kleine schaal. De installatie op een druk bezochte binnenplaats en regelmatig gefrequenteerd door kinderen in familieverband of met de scholen van de buurt maakt van de kippenren een amusant en effectief sensibiliseringsinstrument voor deze onderwerpen.

Het animatieteam van de Elzenhof begeleidt de bewoners bij het beheer van het project. Verder zijn de bewoners van het dagcentrum Den Teirling en de lagere school de Wimpel beiden ook in Elsene betrokken bij het project. De kippenren is begin 2018 gemaakt en de kippen namen onmiddellijk nadien hun intrek.

Ongeveer 12 personen verzorgen de kippen en onderhouden de kippenren. Maandelijks treffen ze elkaar om een planning van het beheer op te stellen. De kippen worden voornamelijk gevoed met groenafval dat door de groep wordt aangeleverd of gerecupereerd wordt in het centrum en de eieren worden verdeeld onder de leden van de groep of geconsumeerd tijdens gezamenlijke activiteiten waar ze aan deelnemen.
Borden op het hekwerk presenteren het project en hoe het functioneert.

De binnenplaats van de Elzenhof is een semi-publieke ruimte, toegankelijk van maandag tot vrijdag met ruime openingstijden. Als u ter plekke bent, ga binnen via de koetspoort, steek de gang door naar de binnenplaats en maak kennis met de vier kippen

Adres : Centrum Elzenhof, Kroonlaan 12 1050 Elsene

Inspirerende projecten

Gemeenschappelijke moestuin in de Klaverwijk

De Klaverstraat bevindt zich tussen COOVI en het Vijverpark en telt 200 woningen beheerd door de Anderlechtse Haard. Toen de eerste inwoners hier in 2012 kwamen wonen, was een gemeenschappelijke moestuin voorzien op een aanliggend gemeentelijk terrein en dankzij een GoodFood-subsidie van het Brussels Gewest is het zover.

 

In het voorjaar van 2018 organiseerde de dienst Duurzame er workshops en animatie over duurzame voeding en stadslandbouw. Tientallen kinderen en volwassenen leerden er pesto met wilde planten, plantaardige smeerpasta, pizza’s en huisgemaakte Briouettes bereiden. Verdere werden een reusachtige tafel en kweekbakken uit natuurhout gemaakt.
Dankzij het bezoek aan de gemeenschappelijke moestuin Le jardin des Ronces, die in Neerpede ontstond, en contacten die gelegd werden tijdens activiteiten, werden tientallen buurtbewoners samengebracht om samen en op een ecologische manier een moestuin te ontwikkelen in hun wijk.


Op een dertigtal percelen van zo’n 10m2 groeien al groenten en kruiden. Verder ontvingen de tuinbouwers 1800 euro steun van de gemeente in het kader van de participatieve begroting “Burgerprojecten”, dat beheerd wordt door het Participatiehuis. Dankzij dit bedrag kon de moestuin worden uitgerust met een opbergplaats, een afsluiting, een poort, een composthoop en een opvangplaats voor regenwater.


De deelnemers zijn alvast zeer gemotiveerd en misschien komen er in de wijk nog moestuinen bij. Het is in ieder geval een mooie manier om ervoor te zorgen dat inwoners uit de Klaverwijk en mensen uit de omliggende straten elkaar ontmoeten.

Inspirerende projecten

Le jardin collectif Gray-Couronne

Ter info: de inhoud van dit formulier bestaat alleen in het Frans

Le Jardin potager collectif Gray-Couronne se trouve dans le Parc communal en pente qui longe le viaduc de l’avenue de la Couronne, et relie cette avenue à la rue Gray par un escalier.

  • Les activités du Jardin collectif

Le Jardin a été créé via le Contrat de quartier Malibran (2004-2008). Il occupe deux terrasses dans le bas du Parc, derrière les logements sociaux de la rue Gray. Il accueille une vingtaine de jardiniers et est géré par un « noyau de passionnés » qui assure la continuité du projet depuis l’automne 2015. Pour ses membres, le Jardin est un lieu de détente et d’apprentissage autant qu’un support pour développer la convivialité entre les habitants du quartier.

Le Jardin potager collectif Gray-Couronne a démarré avec la construction de 25 bacs de culture, d’une mare, d’une serre et de citernes pour récupérer l’eau de pluie ; graduellement d’autres aménagements ont été ajoutés : 3 bacs supplémentaires, un compost collectif… On y cultive des légumes, des herbes aromatiques, des fleurs comestibles, de la vigne, des arbres fruitiers (pommier, poirier, prunier, pêcher, figuier, cerisier…) et des petits fruitiers (cassissiers, groseilles, camérisiers, framboisiers…).

Il s’agit d’un lieu surprenant, riche en biodiversité, en plein cœur de la ville, où l’on produit et transforme fruits et légumes et où tiennent place des activités conviviales autour de la bonne alimentation et de l’agriculture en ville.

  • Permanences, activités pédagogiques et événements

Le Jardin est visible depuis l’espace public (viaduc et escalier de l’avenue de la Couronne) mais, en dehors d’activité « portes ouvertes », son accès est réservé aux jardiniers, le Parc communal n’étant pas accessible au public. Néanmoins, les jardiniers assurent régulièrement des moments d’ouverture pour rendre le Jardin mieux connu et pour motiver de nouvelles participations : des permanences de jardinage, des activités pédagogiques avec écoles et autres acteurs sociaux, accueil public lors des événements festifs ou de sensibilisation au sujet de l’environnement… et en automne, c’est le moment de la vendange et de la production des jus et confitures !

  • Devenir membre

Toute personne intéressée peut devenir membre du Jardin sous condition d’adhérer à sa Charte et de participer aux travaux collectifs. Les candidats introduisent leur demande via le point contact suivant : https://jardingraycouronne.wixsite.com/jardin-gray-couronne/contact

Le Jardin potager collectif Gray-Couronne a été subsidié dans le cadre de l’appel à projets Good Food pour les volets « potager urbain » (2017) et « alimentation durable » (2018).

Inspirerende projecten

SRABE forme et sensibilise à la culture de l'abeille

Ter info: de inhoud van dit formulier bestaat alleen in het Frans

La Société Royale d'Apiculture de Bruxelles et ses Environs (SRABE asbl) dont l'origine remonte à 1893 est une association qui regroupe les apiculteurs bruxellois. Elle compte quelque 350 membres. Héritière d'une longue tradition artisanale dans la ville, l’association s'adapte aux conditions de vie des abeilles en ville et des apiculteurs urbains. Elle s’articule sur 3 axes : servir, former et sensibiliser.

  • L'association organise une formation à l'apiculture en 2 ans, avec le soutien de la Commission Communautaire Française. Elle forme des apiculteurs qui s’adonnent à leur passion aux 4 coins du territoire national, mais particulièrement en ville, où l’apiculture demande des compétences différentes de l’apiculture rurale.
  • Elle se met au service de ses membres apiculteurs, en organisant des conférences spécialisées, des voyages apicoles, du prêt de matériel, des achats groupés… Pour la communauté urbaine, elle récolte les essaims d’abeilles et joue un rôle d’expertise en identifiant les insectes incommodant les habitants.
  • La SRABE sensibilise le grand public aux produits de la ruche, au monde de l’abeille, au travail de l’apiculteur et à la qualité de son environnement par des animations lors des Portes ouvertes du Jardin d’Abeilles, des fêtes de quartier, de l’environnement…

La SRABE est membre de la FAB (Fédération Apicole Belge) et du Comité d'Accompagnement qui gère le "programme miel" pour la Commission Européenne.

Vous trouverez toutes les infos sur les activités et la formation en apiculture sur notre site web

Opleidingen / Begeleiding