Telen

Voor de ecologische teelt van fruit is een gezonde bodem een sleutelelement, maar hoe maak en houd je de bodem onder je fruitboom gezond? Breng een mulch van bladeren, snoeiafval of compost aan onder je fruitboom. 

Door de bodem te bedekken met een dunne lage organisch materiaal stimuleer je het bodemleven en verbetert de vochtvoorziening. Bovendien is een mulch een ideale voedingsbron voor je fruitboom en voorkom je competitie met de ondergroei.

Welk organisch materiaal?

Niet alle organisch materiaal is even geschikt om aan je fruitboom toe te dienen. De verhouding tussen bruin en groen materiaal moet juist zijn. Bruin materiaal (zoals zaagsel, snoeihout, boomschors, stro en droge bladeren) bevat relatief veel koolstof. Groen materiaal (zoals gras, vers en droog tuinafval, keukenresten en kippenmest) bevat relatief veel stikstof. Een fruitboom heeft voldoende koolstof – bruin materiaal – nodig.

Een goede compost voor de fruitboom bevat bijvoorbeeld dubbel zoveel bruin materiaal als de ‘klassieke’ compost voor de moestuin. Maak dus een aparte composthoop met meer bruin materiaal zoals zaagsel, snoeihout, boomschors, stro en droge bladeren. Of meng desnoods extra bruin materiaal door de compost die je voor de moestuin maakte.

Ook bladeren en jong snoeihout zijn uitstekende voedingsbronnen voor je fruitboom. Oud snoeihout houd je daarentegen beter voor je stoof, dat bevat dan weer te veel koolstof. Vind je niet voldoende bladafval en jong snoeihout in je tuin? Dan kun je ook steeds houtsnippers aankopen. Geef hierbij de voorkeur aan houtsnippers van loofhout en vermijd schors en zaagsel met een te hoog koolstofgehalte.

Let op! Zorg ervoor dat de stambasis bij het mulchen altijd vrij blijft. Breng de compost en de houtsnippers dus niet tot aan de stam. Zo vermijd je schimmelinfecties en schade aan de stam door woelmuizen. Ook de entknobbel moet altijd vrij blijven. De mulch mag je onder de hele boomkroon verspreiden.

Hoeveel voer je op?

Een fruitboom heeft niet veel voeding nodig. Laat je het bladafval en het snoeihout onder je boom liggen, dan onttrek je enkel voedingstoffen wanneer je fruit oogst. De afvoer is hierbij gering.

• Voor een laagstam voer je ongeveer een kleine emmer compost of twee emmers houtsnippers op.
• Voor een halfstam heb je een halve kruiwagen compost of anderhalve kruiwagen houtsnippers nodig.
• Voor een hoogstam anderhalve kruiwagen compost of vierenhalve kruiwagens houtsnippers.

Omdat jonge fruitbomen tijdens de groei veel stikstof nodig hebben, mag je ze zolang ze groeien (laagstam: 1 à 4 jaar, halfstam: 3 à 7 jaar en hoogstam: 5 à 12 jaar na aanplant) ongeveer een derde meer toedienen.

Wat is het beste tijdstip?

Breng het organische materiaal vroeg in het voorjaar (maart) op. Dit is het moment dat de bodem langzaam op gang komt en concurrerend onkruid best onderdrukt wordt.

 Ter info: deze opleiding bestaat enkel in het Frans

“Les Aromatiques”  vous invitent à l’expérience de saveurs authentiques !

Pour éveiller les sens des adultes et des enfants, des balades et des ateliers d’utilisation et de transformation des plantes sont organisés.

Le but est d'accompagner les utilisateurs des plantes vers plus d’autonomie d’utilisation des produits, de leur alimentation et de leur santé.

Trois formules d'ateliers, trois scénarios, mille idées et pour tous les goûts (de mars à octobre).

- Utilisation des plantes : Atelier DIY, d’une heure, autour des plantes, 1/mois, dimanche à 16h. Ils vous donneront plein d’astuces pour utiliser les plantes aromatiques au quotidien, et de bonnes idées de petits cadeaux.

- Balade herborisation : Balades et dégustation, 1/mois, 2 heures, dimanche de 11h à 13h. Les Aromatiques vous invitent à vous balader dans les rangées de culture de La Ferme du Chant des Cailles, pour découvrir ou redécouvrir trois plantes de saison.

- Atelier enfant (6-12ans) : Contact à la nature, 1/mois, 2 heures, dimanche de 11h à 13h (en même temps que la balade adulte). Le champ des Aromatiques se transforme en espace de jeu et d’apprentissage de la nature pour les enfants. Tout en bricolant ensemble nous découvrirons les secrets de la flore.

Plus d’info :

www.chantdescailles.be

facebook.com/Les-Aromatiques-du-Chant-des-Cailles

aromatiques@chantdescailles.be

Ter info: deze opleiding bestaat enkel in het Frans

Vous souhaitez commencer un potager dans votre école mais vous ne savez pas par où commencer?

Il y a un potager dans votre école et vous souhaiteriez y faire des animations et vous souhaiteriez en savoir plus?

Le Kiosque à Graines propose des animations pour les enseignant.e.s ! Une formation courte pour avoir des bases pour ensuite travailler avec les enfants autour du potager.

Concrètement, Kiosque se rend dans votre école un mercredi après-midi pour former une équipe pédagogique pendant 3h. 

N'hésitez pas à nous contacter !

Ter info: dit inspirerend project is alleen beschikbaar in het Frans

Habitants d’un joli clos en bordure de Forêt de Soignes, nous souhaitons nous engager dans un projet commun visant à verdir l'espace actuellement inutilisé au centre du clos.

Nous souhaiterions revenir à l'essentiel à travers un potager collectif, créé et géré par petits et grands, et axé sur la culture de variétés locales en partenariat avec la grainothèque récemment créée au Centre Communautaire de Joli Bois.

Nous voulons également créer un espace vert et convivial (plantes favorables à la biodiversité, remplacement d’arbustes exotiques non favorables à la biodiversité, hôtel à insectes,  bacs en matériau recyclé de la marque belge ECO-oh, etc) et créer un compost collectif.

Nous avons pour objectif d’aménager l’espace dès début 2020, puis semer et planter au printemps. 

Planten doe je maar een keer, dus maak er je werk van! Plant op het juiste moment, zorg dat je boom voldoende ruimte heeft en zie toe op een goede nazorg.

Het juiste moment

Fruitbomen kun je planten van november tot eind maart, wanneer ze in rust zijn. De beste periode is november, na het vallen van het blad. Perziken en abrikozen vormen hierop een uitzondering. Deze bomen plant je pas in maart omdat de jonge bomen vorstgevoelig zijn. Kies voor het planten een rustige, bewolkte dag. Vermijd vorst en plant nooit na dagen van onophoudelijke regen wanneer de bodem volledig met water verzadigd is.

Hoeveel ruimte hebben ze nodig?

Neem de plantafstand ruim genoeg. Het heeft geen zin om een fruitboom te planten die dan later over onvoldoende ruimte beschikt. Een fruitboom die je jaarlijks zeer kort moet terugsnoeien, is niet gelukkig en levert weinig vruchten op. Let op, deze plantafstanden variëren naargelang de fruitsoort. Een hoogstam walnoot wordt meer dan 15 m breed, terwijl een hoogstam perzik maar 8 m breed wordt.

Hou je buren te vriend

Bij het planten van bomen en struiken in je tuin, moet je rekening houden met een aantal wettelijke regels. Tenzij je met je buren een andere overeenkomst hebt, mag je een boom niet dichter dan 2 m van de erfgrens planten. Voor een haag geldt een minimale afstand van 0,5 m tot de erfgrens. Plant je samen met de buren een haag op de erfgrens of gaan ze akkoord met een boom op een kleinere afstand, leg de overeenkomst dan voor alle zekerheid schriftelijk vast. Zo is er later geen discussie mogelijk. Zelfs als je de wettelijke afstanden respecteert, is het toch een goed idee om je plannen even met je buren te bespreken.

De put graven

Net voor het planten, graaf je een put waarin de wortels van het plantgoed voldoende ruimte hebben. Het plantgat zal dan ongeveer 50 x 50 x 50 cm groot zijn.  Controleer met een spade tot op ongeveer 70 cm of er een storende laag van stenen of een verdichte laag aanwezig is. Die moet je verwijderen of doorbreken met een spitvork.  Plant je een laagstam in een klei- of zandbodem? Meng dan twee emmers compost door de uitgegraven grond.

Een jonge boom heeft nood aan steun

In het plantgat plaats je eerst een steunpaal en daarna de fruitboom om beschadiging aan de wortels te voorkomen. Zet de steunpaal ongeveer 10 cm van de boom aan de kant van de overheersende windrichting (doorgaans ten westen). Zo blaast de wind de boom van de paal weg en ontstaan er minder schuurwonden. Drijf de steunpaal in de grond, Voor hoog- en halfstammen verwijder je de palen na drie of vier jaar. Laagstammen hebben hun hele leven lang steun nodig, dus je verwijdert hem nooit.

Planten

Zodra de paal er staat, knip je bij de fruitboom de wortels af die beschadigd zijn bij het rooien. Spreid de overige wortels goed uit over het plantgat. Plant de boom altijd iets hoger dan gewenst want zodra de aarde zich zet, zakt de boom enkele centimeters.  Net boven de wortels vind je doorgaans een knobbel (entknobbel).  Plaats deze entknobbel nooit onder de grond! Anders vormt de bovenstam wortels en krijg je een heel andere boom dan dat je kocht!  Bij het opvullen van het plantgat, schud je de fruitboom licht op en neer zodat de aarde zich tussen de wortels verspreidt.  Trap na het opvullen de aarde zeer lichtjes aan. Doe dit steeds voordat je water geeft.

Bijna klaar

Om af te werken bind je ten slotte de fruitboom aan de steunpaal vast met behulp van een boomband. Gebruik hiervoor een brede en elastische band. Bind de band in een achtvorm zodat de boom niet tegen de paal schuurt en span hem niet te hard aan om insnoering te voorkomen. Na het planten dien je ongeveer een volle of een halve emmer water toe. Vergeet het ras en de info over de onderstam niet op te schrijven.

Voor alle ecologische, sociale & economische duurzame Brusselaars

• Landbouw
• Ambachtelijke voeding
• Distributie & logistiek
• Detail- of groothandel
• Restaurant, café & catering

Doel

• Meer lokale voeding voor Brussel
• Meer werk in eigen stad
• Lokaal kennis en ervaring uitbouwen

Gratis

• Aanbod onder voorwaarden

Ons aanbod:

• Analyse huidige toestand & advies
• Ondersteuning marktstudie
• Ontwikkelen businessmodel & strategie
• Businessplan (finance & marketing)
• Hulp bij administratieve stappen, juridisch statuut…
• Optimaliseren productieproces
• Test in reële omstandigheden (voor verwerkt voedsel)
• Vragen over grond en onroerend goed
• Communicatietools & branding

Contact :

• Algemeen ondernemerstraject:
  Thiago +32 499 53 65 30 // thiago.nyssens@credal.be
• Ondersteuning bij de vestiging van landbouwprojecten:
  Alice +32 484 42 28 31 // install@haricots.org
• Toegang tot grond:
  Antoine +32 499 88 07 49 // antoine@terre-en-vue.be
• Commercieel en marketingadvies:
  Christine +32 483 04 22 90 // circuitcourt.mvb@gmail.com

Met een wintersnoei stimuleer je de groei van je fruitboom. Takken die je inkort, krijgen door de stijgende sapstroom veel voedingstoffen aangeleverd en zullen sterk terug groeien en vertakken. Wintersnoei is dus vooral voor jonge fruitbomen belangrijk. Door ze in de winter te snoeien, help je hen een sterk geraamte ontwikkelen. Zo kunnen ze later veel lekkere vruchten dragen. Hieronder vind je hoe je jonge hoog- half- en laagstammen snoeit. Volwassen en oude bomen snoei je eerder in de zomer.

Een fruitboom met een stevig geraamte

Om je fruitboom een robuust geraamte te geven, kies je goedgeplaatste gesteltakken. Je helpt deze takken groeien en stevig worden door ze elk jaar in te korten. Dit wordt ook de vormsnoei genoemd. Streef naar drie tot vijf krachtige en gezonde gesteltakken. Dat doe je als volgt

Vormsnoei eerste jaar

• Kies drie tot vijf goed geplaatste gesteltakken uit. Deze zijn best op een regelmatige afstand en genoeg van elkaar ingeplant. Dat zorgt ervoor dat ze elkaar later niet kruisen en schuren. Idealiter zijn ze ingeplant volgens een hoek van 45 à 60 graden met de harttak of stam. Kies dus geen té horizontale of té steile takken uit.
• De gekozen gesteltakken kort je ongeveer 1/3 in. Snoei op een naar buiten wijzend oog. De knop die blijft staan zal in de lente naar buiten uitlopen en de kruin van je boom vergroten.
• De takken die slecht geplaatst zijn, snoei je weg. Zorg dat je daarbij de boom niet beschadigt. Knipt dus niet té dicht tegen de boom!

Vormsnoei verdere jaren

• Kort de verlenging van de gesteltaken opnieuw 1/3 in op een naar buiten wijzend oog.
• Alle zeer steil groeiende zijtakken, zijtakken die naar binnen in de kruin groeien of concurreren met de gesteltak, snoei je weg.
• Heeft je fruitboom een harttak (= tak die de verlenging is van de stam)? Dan kan je na verloop van tijd een tweede, hogere krans van gesteltakken opbouwen. Zorg voor genoeg afstand met de eerste krans. Voor laagstammen is dit ongeveer 40 à 60 cm, voor half en hoogstammen is dit 100 à 120 cm. 

Wanneer mag je snoeien?

Wintersnoei bij appel en peer kan van januari tot half maart, tot de knoppen uitlopen. Voor kers, pruim en perzik wacht je best zo lang mogelijk om besmetting met de loodglansschimmel te vermijden. Snoei jonge kersen- en pruimenbomen dus in maart, net voor de knoppen uitlopen. Walnoot snoei je dan weer zeker niet in de winter. Door de hevige sapstroom ‘bloedt’ de walnoot te hevig bij wintersnoei.

Tuiniert u liever in groep, deelt u graag uw vaardigheden of wilt u uw tuinbouwkennis opkrikken in een ongedwongen sfeer?

Dan is de collectieve moestuin zeker iets voor u!

Wat is een collectieve moestuin?

Een collectieve moestuin wordt door een groep mensen onderhouden: het werk en de oogst worden gedeeld, er wordt samen beslist over de indeling van het perceel en de gewaskeuze en zo meer.

De werkingsregels van de moestuin worden vaak vastgelegd in een charter. Het gaat dus om een collectief en participatief project.

Verschillende soorten collectieve moestuinen

Sommige collectieve moestuinen bestaan uit één groot perceel dat gezamenlijk wordt gebruikt; andere worden in afzonderlijke percelen ingedeeld.

Soms is er een boomgaard, een composthoop, een bijenkorf of een gemeenschappelijk kippenhok.

De inspanningen en de middelen worden altijd gemeenschappelijk ingezet (zaaigoed, gereedschap, compost ...) en er wordt aangestuurd op het delen van kennis en het samenbrengen van mensen. Collectieve moestuinen dragen bij tot het verbeteren van de contacten tussen de wijkbewoners en versterken de tuinbouwvaardigheden van de deelnemers.

Een collectieve moestuin aanleggen

Zin om een collectief moestuinproject op te starten? En hebt u een grond op het oog in uw wijk? Neem deel aan de projectoproep 'Vooruit met de Wijk'! U komt in aanmerking voor financiële steun en methodologische begeleiding voor het werk in de moestuin en de groepsdynamiek.

Raadpleeg ook de Methodologische gids voor de creatie en het beheer van collectieve tuinen (enkel in het Frans).

Deelnemen aan een gemeenschappelijke moestuin

Brussel telt heel wat gemeenschappelijke moestuinen. Raadpleeg deze kaart voor meer informatie.

Bent u op zoek naar een collectieve moestuin? Schrijf ons op: guichet-jc@haricots.org.

Deze pagina is door de ondernemer geschreven in het Frans en werd automatisch vertaald. 

Alaube is een Brusselse start-up opgericht door Alexandre Lefebvre.

• Alaube begeleidt projectontwikkelaars die landbouw in de stad willen integreren en/of hun milieuprestaties willen verbeteren.
• Alaube is actief in België en in het buitenland en helpt u van idee tot realisatie met oplossingen die aansluiten bij uw behoeften en middelen.
• Alexandre Lefebvre is ook spreker en producent van 100% Brusselse honing en hop.